Hansiti

Susan in Boston

2011-07-14T13:18:00.000-07:00

Couldn't help but going back to Boston one last time. I went to visit Susan and her cat Simone in Somerville. She talked me into completing the Freedom Trail in the center of Boston. That's only 3 miles long, but you get to see and hear a lot about the history of the revolution. That all started in Boston, when a lot of patriots were fed up with the extra taxes that the bosses in England were imposing on them. Later it turned out that the English gouvernment just needed all that extra money to finance their war with France.

Our history with the United States goes back a long time. But the differences between 'us' and 'them', even today, are... interesting. Why does the average US citizen has to stay away from alcohol until the age of 21, but can he or she start driving a car from the age of 16? Why is nudity on tv such a big issue, while porn industry is most lucrative in the US? And why is everyone so openly in favor of weapons, as if that is the thing that will bring salvation and peace in every household? A friend of Susan showed me movies on youtube where you could see how easy it is to go shopping for rifles and become a Sylvester Stallone lookalike in no-time.

On saturday july 9 I leave the heat, the culture, the oversized coffee and all of those nice people I met in the United States behind me and fly back to Belgium, where it's cold and - just admit it - cosy.

Thank you Susan for the nice birthday cake!

Maura and Erik in SAUNDERSTOWN

2011-07-08T22:16:00.000-07:00

After a week of New York, I was craving for panoramic views that did not include skyscrapers and Starbucks coffee places. So I contacted Maura and Erik. They live in Saunderstown, a tiny little village on Rhode Island.

Rhode Island not exactly one island, but it's a bunch of island all connected to one another with bridges and/or ferrys. It actually is also the tiniest state of the United States.The most touristic place on Rhode Island is Newport because of its history with mansions and parties, held for the rich and famous. We're talking about a timespan between 1870 and 1880, the so-called gilded age when rich bankers would have their summer houses prepared in Newport and spend like 700.000 usd (in those days!) for the summer. The rapid economic growth was creating mansions like The Breakers and Rosecliff, all of them along the coast in Newport.

I'm not staying in one of those mansions, but in this beautifully shaped barn as you can see in the picture below.

First night we go out for a dinner picknick in the sailing club a mile down the road.

I have to share this space with three horses in the stable next to my bedroom, with some chickens and a couple of rabbits. All of a sudden, Manhattan seems like a zillion years away.

From here to Newport takes about an hour with the local bus. I spend a relaxing day in Newport, visiting some of the mansions and walking a 3 miles cliff walk, which is not easy if you have to walk all of it on Crocs and in the mids of thick layers of fog... Because Newports position to the ocean it often tends to get foggy in the afternoons, especially on hot days in the early summer, when the ocean is still cool and the surrounding winds are way much hotter.

Maura and Erik have three kids, three boys between 15 and 21 years old. That makes their house a very busy place where meetings have to be scheduled and agendas have to get lined up. All of them are into sailing, but the oldest one, Andrew, set of on a huge sailing boat a week ago across the atlantic ocean. He joined in with a sailing race from Newton to England and that's really a very big deal to him (and also to his mother). Every day he updates his blog and you can follow his tracks on http://www.sayreinnewzealand.blogspot.com/

The last night I made quiche for the family - as usual - with leeks and salmon. And I let the dog out for a late evening walk. Kelly is 14 years old but still in very, very good shape. There is something about this family: everyone - even the animals - are very fit. One of the horses is 40 (FORTY) years old. Respect.

Thanks Maura and Eric, I hope to be able to host you one day in Belgium!

New York, Astoria

2011-07-08T15:17:00.000-07:00

Ik verbleef een week in Astoria.

Astoria is een wijk in Queens, net buiten Manhattan. Om in metrotijden te spreken: Astoria is 30 minuten metro van Fifth Avenue (de Apple Flagship store!). Een heel klein appartement met twee kamers begint er aan 280.000 usd, plus een maandelijkse onderhoud fee van 650 usd. (Om opnieuw de vergelijking te maken: een gelijkaardig appartement zal op Fifth Avenue 1 miljoen usd kosten.) Parveen kocht tien jaar geleden een appartement in de wijk Astoria. Nog vijf jaar afbetalen en dan is het van haar. Ondertussen is de buurt erg in trek, je vindt er een mix van griekse restaurants, japanse sushi bars, coffee shops, arabische wijken en enkele musea. Nauwelijks toeristen.
Ik bezocht twee grote musea in Astoria: het moma ps1, en het Noguchi museum. In het Moma PS1 was een aparte tentoonstelling van maskers, het soort maskers dat je thuis doorgaans met SM toestanden zou associëren. En verder was er een tweede luik van een tijdelijke tentoonstelling van de Belgische artiest Francis Alÿs. Die kerel woont nu al jaren in Mexico, en hij doet er rare dingen. Zoals: met een groot ijsblok door Mexico city lopen en zien hoe ver hij daar mee komt eer het volledig is gesmolten. Of: met een revolver in de hand door Mexico city lopen en met de camera registreren hoe lang het duurt eer een squad team van de politie hem arresteert.
Het andere museum is een ode aan het werk van de Japanse sculpteur Noguchi. Ik had van de man nog nooit gehoord, en ik zal zijn hand nooit kunnen schudden vanwege dood, maar zijn kunst leeft verder in vereeuwigde stukken gebeeldhouwde rots en in een prachtig museum met unieke - Japanse - tuin. Ik kreeg er zowaar een privé rondleiding. Het was een redelijk interactieve rondleiding, zo eentje waarbij de gids eerst vraagt wat je er zelf van vindt (en als er maar één mens in de groep zit, kan je er niet onderuit...). De gids in kwestie moet nogal geschrokken zijn van mijn reacties, maar toen ik zei dat ik van België was, vond ze het wel oké. Tenminste een buitenlander in de zaal...

Noguchi

Goed, nu ik toch aan het hoofdstuk kunst en cultuur bezig ben, zal ik het rijtje maar afmaken. In Manhattan zelf ging ik naar het Moma, waar je natuurlijk altijd uren kan slijten, maar dit keer was er een leuke tijdelijke tentoonstelling over het Duitse Expressionisme en een verdieping met niks dan werken van een fotograaf uit het voormalige Rusland: Boris Mikhailov.

Duits Expressionisme

Boris Mikhailov

En tenslotte ging ik samen met Parveen kijken naar de tentoonstelling van het werk van mode icoon Alexander McQueen die vorig jaar zelfmoord pleegde en toen dood was. Daarvoor moesten we wel een dik uur aanschuiven in het Metropolitan Museum. Uiteindelijk, moet ik toegeven, was het dat wel waard. Ik had, zoals gewoonlijk, nog nooit van de man gehoord, maar toen Parveen me vertelde dat hij de schoenen ontwierp voor Lady Gaga, begon mijn frank te vallen. Nu, alles aan deze tentoonstelling was overweldigend. De kleren, uiteraard, maar ook de decors, de opstelling, de muziek, de belichting. Op een bepaald ogenblik kregen we een hologram video te zien waarin Kate Moss een jurk toont op muziek uit de film Schindlers List. Om kippenvel van te krijgen. Op YouTube vond ik een identieke versie waarin enkel het hologram aspect ontbreekt:

Stuk voor stuk indrukwekkende opstellingen in de Met.

Het Tennement museum stond ook nog op mijn lijst, maar ik ben tot in Orchard street geraakt en toen ik zag hoeveel de inkom was, heb ik het daar bij gelaten. Bon, Orchard street is een hele mooie straat!

Over naar de gastronomie. Wel, dat is een groot woord in de Verenigde Staten, omdat eten naar mijn gevoel hier veel meer met kwantiteit dan met kwaliteit te maken heeft. Maar soit, dit zijn de dingen die ik bezocht:

Katz delicatessen, wereldberoemd en superdrukke eettent in Manhattan. Iedereen, locals én toeristen, komt er om de fameuse Pastrami sandwish te eten. Geserveerd met pickels! Veel te veel vlees, veel te weinig sandwish, maar wel lekker!

Nathan famous hotdog Dé klassieker onder de hotdogs is in de buurt (en gelijknamige metrostop) Coney Island. Dat is een dik half uur metro uit Manhattan, vlakbij de boardwalk langs de oceaan. Een gewone hotdog met niks meer dan een sandwish, een frankfurter worst en mosterd, kost 3,75 usd. Maar zelfs op dit ongewone uur (11 uur in de ochtend) staan er mensen aan te schuiven. Ook bijzonder is de jaarlijkse vreetwedstrijd die internationaal veel persaandacht krijgt. Zie het artikel uit de Standaard onderaan.

Bron: De Standaard, 5 juli 2011

Daarna liep ik over de boardwalk van Coney Island tot Brighton Beach. Het is een beetje een droevig stukje New York, met een pretpark langs de dijk en heel veel mensen die zonder gêne hun overgewicht tentoonstellen middels bikini's en korte rokjes. Zo iemand uit de zee halen als die aan het verdrinken is, is dat eigenlijk wel een noodgeval? Een vraag waar good old David Hasselhoff van Baywatch allicht nooit bij stil hoefde te staan: hij kreeg alleen maar beeldschone drenkelingen in zijn zandbak.

Terug naar de afdeling voedingswaren. Het is voor vele New Yorkers een hobby om tijdens de week reviews in kranten te lezen over nieuwe 'fancy' restaurantjes of barretjes die zijn open gegaan, en die dan in het weekend zelf te gaan uittesten.

Diezelfde hobby bracht ons op vrijdag tot diep in Queens, in een echte Chinatown wijk (er is ook een hele bekende Chinatown in Manhattan zelf, maar daar lopen evenveel toeristen rond dan Chinezen). We gingen noodles eten bij Xi'ian in The Golden Mall (http://www.xianfoods.com/). Dit was echt op z'n Chinees, het restaurantje was superklein en zat ingesloten in een kelder van een Chinees shoppingcenter. De vloer was verschrikkelijk vuil en je wilde er zeker niet naar het toilet gaan, maar de noodles, man die noodles waren de max zo lekker. Ik heb in heel Manhattan nergens zo lekker kunnen eten voor 6 dollar.

Daarnaast gingen we ook eend op zijn Thais eten bij Ayada Thai. Ook dit restaurantje lag in Queens, en een collega van Parveen, David, woont er vlakbij. We hadden met hem afgesproken. Wel vreemd dat je in dit soort restaurants geen alcohol vindt, maar je bent altijd welkom om je eigen drank mee te brengen. En dat is precies wat David ook deed. Hij had voor ons allemaal een pintje bij. (Nu ik het over bier heb: hoe zou het met 'Omer' zijn?)

Afgelopen zaterdag gingen we op stap in Greenwich Village in Manhattan. We kwamen achtereenvolgens terecht in de Spotted Pig (aperitief), de Sevilla (spaans restaurant, lekkere paella), Gottino (een fles Lambrusco, rode schuimwijn) en Highland (digestief) . Ons gezelschap voor die avond: Shelly, één van Parveens beste vriendinnen, Tom, een vriend van Shelly, en Ritchie, een vriend van Parveen.

Een belangrijk ontbijt dat je niet mag overslaan als je in de States bent, is de 'everything bagel with lox, cream cheese, capers and onions'. Maar dat was enkel voor de vierde juli (en als ik me goed herinner ook één keer toen we logeerden bij Ania en Josh in Willington), voor de rest bleef het meestal bij 'iced coffee with cream, no sugar'.

Happy 4th of july! Met die wens begroeten alle Amerikanen elkaar op vier juli. En daarmee heb ik drie belangrijke feestdagen in de VS kunnen afvinken: kerstmis, Memorial Day (laatste maandag van mei) en the fourth of july. En altijd weer die vlaggen! Bij kerstmis waren de meeste gelukkig ingesneeuwd, maar feit blijft dat de doorsnee Amerikaan helemaal niet vies is van een flinke portie vaderlandsliefde. Barack Obama sluit elke speech af met 'God bless America!'. Ik denk niet dat zoiets verf zou pakken in België.
Vier juli is ook een reden om hele vrachten vuurwerk de lucht in te schieten. Het begint al op 1 juli, en de knallen blijven doorgaan tot om en bij de achtste (tiens, was die van daarnet voor mijn verjaardag?).
We keken naar de zonsondergang boven de rivier vanuit Astoria Park en daarna naar het vuurwerk. Ik heb beter gezien in Hasselt. Iemand vertelde me achteraf dat we niet naar het grootste vuurwerk aan het kijken waren (in centraal Manhattan, een event dat overigens al jaren na elkaar zwaar gesponsord wordt door Macy's). En inderdaad, zoiets als op de foto hieronder (gevonden op de website van 'macy's july 4th fireworks photos') hebben wij niet gezien.

Toen ik op vijf juli vertrok met al mijn bagage (voor het eerst met twee Tumi valiezen plus een rugzak op stap!) was het buiten dertig graden. Ik had een week lang nauwelijks een wolk gezien boven New York. Inmiddels, in België: regen?

The White Mountains, New Hampshire

2011-06-22T10:32:00.000-07:00

Ik verbleef een paar dagen bij Gaye in Boston. Een beetje een nerveuze vrouw die teveel energie heeft en elke dag x aantal kilometer moet wandelen om zich goed te voelen. Met haar probeerde ik mijn plannen om te gaan 'hiken' in de 'White Mountains' af te stemmen. Maar dat ging niet zo goed, dus toen besliste ik maar om alvast met de bus richting White Mountains te vertrekken. Ik logeerde één nacht in een dorm in hostal 'White Mountains' in Conway, New Hampshire. Toevallig was er net die week een megagroot bike-event aan de gang, de Laconia Motorcycle week (http://www.laconiamcweek.com/). Wie bike zegt in de Verenigde Staten, zegt Harley Davidson. Ik zag duizenden Harleys voorbijsnorren, de mannen en vrouwen die er op zitten hebben vaak beiden een baard en een zwemband ter hoogte van de buik. En ze dragen nooit een helm, want dat hoeft niet in de staat New Hampshire.

Ik deelde mijn kamer met één zo'n Harley man, en jammer genoeg maakte de man zelf als hij sliep even veel lawaai dan zijn motor. Weinig geslapen, dus.

De volgende dag regende het, maar vlakbij was er een cinemazaaltje en om 13u ging ik kijken naar 'the music never stopped', een waar gebeurd verhaal over een man die dankzij muziek zijn hersentumor overwint. Verder stelde Conway als stadje niet veel voor, het gebeurde allemaal een beetje verder, in North Conway, of nog wat verder, in de White Mountains zelf. Ik begon aan een wandeling naar een grote outlet mall in North Conway maar dat was 7 kilometer stappen en met dat weer begon het al snel te vervelen. Autostop dan maar? Ik had warempel geluk: na 5 minuten kreeg ik een lift. Jammer genoeg niet achter op een Harley Davidson...

Ik had mezelf via het internet aangesloten bij een wandelclub in Boston die het weekend van 18 juni een tocht organiseerden naar de 'Alpine Flowers', vlakbij Mount Washington. Catherine, één van de leden, was bereid me op te pikken in de hostal. Ik had dat allemaal via email geregeld. Benieuwd wat voor soort leden in zo'n hiking club zitten...

De hiking club heet Sub Sig (http://www.subsig.org/) en hun geschiedenis gaat terug tot 1940. Momenteel zijn er meer dan honderd leden, maar voor dit weekend hadden er zich enkel 12 mensen ingeschreven, mezelf inbegrepen. Ik werd verwelkomd als gast. Het was een prachtige ervaring. Er was de wandeling uiteraard, een pittige klim omhoog tot aan een hut met de naam 'lake of the clouds', vlak bij de top van Mount Washington (1.889 meter). In Amerika klinkt dat indrukwekkender want de berg is 6.200 feet hoog. Die 1.889 meter lijkt belachelijk laag, ik weet het, maar door de geografische omstandigheden in dit gebied, de ligging van de berg enzoverder, kan je hier sneeuw hebben tot in juni. Ook kan het weer in één dag heel snel omslaan. In ieder geval was onze wandeling een ferme kuitenbijter want we begonnen om 900 meter dus we moesten bijna 1 km omhoog. En dat op een wandeling die in tot aan de top slechts 5 kilometer lang is! Boven op de top hebben we prachtige Alpenbloemen gevonden. Sommige leden hadden een soort encyclopedie van bloemen bij. We hebben 4 soorten kunnen benoemen. Oh, nog een laatste detail: ik was als eerste boven. En een allerlaatste detail: ik was de jongste deelnemer...

Zo mogelijk nog interessanter dan de berg zelf, waren de deelnemers. Die hadden allemaal uiteraard heel veel ervaring in wandelen. Er zijn twee indicatoren die aangeven hoe ervaren je dan wel bent: de eerste is het aantal 4.000 footers dat je al hebt geklommen in de staat New Hampshire (dat zijn dus omgerekend bergen van 1.220 meter), de andere is hoeveel miles je hebt afgelegd van de officiële Appalachian trail.

Die Appalachian Trail, of voluit de Appalachian National Scenic Trail, is een 3500 km (2175 mijl) lang afgebakend lange-afstand-wandelpad door de Appalachen in het oosten van de Verenigde Staten. Bill Bryson heeft er een boek over geschreven: "walking the woods". En Nancy, een deelnemer van dit wandelweekend, heeft enkele jaren geleden de volle 3500 km in zeven maanden tijd gewandeld. Die 'helden'status geeft haar een zekere reputatie, en ik vroeg haar of die tocht haar leven had veranderd of in een of andere zin had verrijkt, en ze vertelde me dat ze er eigenlijk niet slimmer of zelfs niet eens beter van is geworden. Iemand anders in de wandelclub, Catherine, vertelde me dat Nancy nog altijd niet uit haar 'victim mode' (slachtoffer-modus) is gehaald.

Catherine is me ook een speciaal geval. Ze is 67 jaar jong, en toen ze mij kwam afhalen in mijn hostal in Conway vroeg ze me over de telefoon of ik net als zij in een 'U2'-mood was. 67? U2? Welnu, heel de weg naar de cabin stond de volumeknop vol open op de beats van U2. Catherine is beroepshalve een 'recreational therapist' en wat dat is, zou ik de volgende dagen leren; We trokken veel samen op, Catherine en ik, ze heeft wat tegenslagen in haar leven op wonderbaarlijke wijze weten te verwerken. Laat ons zeggen dat ze met verve haar 'victim' status naast zich heeft weten neer te leggen en dat ze dat nu ook professioneel met andere mensen probeert te doen. Nu voelt ze zich een held, soms een beetje te, ik vermoed ten koste van haar omgang met - vooral - mannen. Die haken af zodra ze merken dat Catherine iets te snel de volle confrontatie wil aangaan. Een soort omgekeerde dominantie. Gelukkig kan ze haar energie 'positief' gebruiken in lange wandeltochten.

Tot slot was dit ook mijn eerste kennismaking met het leven in een 'cabin'. Dat is eigenlijk een weekendhuis voor een gezin of een wandelclub. In dit geval betrof het een houten constructie (enfin dat is niet zo verwonderlijk, ongeveer 75% van de huizen die ik de afgelopen 6 weken heb gezien zijn uit hout opgetrokken), met electriciteit, zonder stromend water, met een 'outhouse' als toilet (vgl latrine), en met op de bovenverdieping een grote slaapzaal met tien matrassen en een kleine slaapzaal met vijf matrassen. De grote slaapzaal is voor snurkers, de kleine voor niet snurkers. Ik lag gelukkig op de kleine slaapzaal. Dat gaf me weliswaar een prima nachtrust, maar het maakte de spierpijn er de volgende dag niet minder op.

Boston, deel twee

2011-06-10T18:43:00.000-07:00

Nog even eraan herinneren dat we in de Verenigde Staten voornamelijk verblijven bij Servas leden. Die verhalen heb ik gebundeld onder het hoofdstukje 'Servas' dat je kan terugvinden bovenaan deze pagina.

Ingrid heeft haar vlucht terug naar België met een maand vervroegd nadat ze had vernomen dat de huurders ons huis al begin juni zouden verlaten. Maar ik, ik kon het niet over mijn hart krijgen. Het stond al maanden in mijn agenda ingepland dat wij pas op 9 juli naar België zouden terugkeren, en ik kon nergens de 'delete' knop van dat agendapunt vinden.

De dollar staat nog altijd erg gunstig ten opzichte van de euro en zoiets maakt de shopping genen in elke vrouw wakker. De dag voor Ingrid terugvliegt schiet ze als een magneet naar Macys, zeg maar het Walhalla voor mensen wiens onderbuik gaat tintelen zodra die ganse collecties Tommy Hilfiger, Guess, Calvin Klein, GAP en Levis aan een zacht Zara prijsje op de kop kunnen tikken.

We logeren bij Ellie en Phuong in een gezellig appartement. De laatste avond geven ze een 'dinner party'. Een vriend van Phuong is er ook bij. Hij heeft zelf gebrouwen bier bij. Het was tijden geleden dat ik nog zulk een lekker biertje had gedronken!

Ik breng Ingrid de volgende ochtend naar Boston Logan airport waar ze met veertig kilo bagage aan de terugreis begint. Die vlucht zou helaas niet zo vlot lopen omdat ze bij de tussenlanding in Reykjavik te horen krijgt dat de aansluitende vlucht naar Brussel afgelast is door een staking van het luchthavenpersoneel in Zaventem. Na een hoop vloeken en 75 euro extra (die ze verdorie nog wil terugkrijgen ook) raakt ze uiteindelijk via Parijs en de TGV in Brussel.

We hebben de afgelopen vijf weken vele uren in de auto 'den Amerikaan' bestudeerd. Dit veldwerk leidde tot een aantal vrijblijvende conclusies die vele bestaande clichés bevestigden. En soms ook niet. Het was, hoe je het ook draait of keert, elke keer opnieuw interessant om onze tradities te vergelijken met die van 'den Amerikaan'.

Wat is ons opgevallen:

Het gewicht:

Het is waar, den doorsnee Amerikaan heeft meer vet dan wij. Dat is nergens voor nodig.

Waarom is dat zo?

Ze eten te veel. Ze krijgen te veel. Elk gerecht is gewoonweg dubbel zo groot dan in België. Een koffie is drie keer zo groot dan in België. En een glas cola is vier keer zo groot dan in België. Komen ze bovendien ook nog eens om de vijf minuten met een grote kan rond om gratis je glas bij te vullen. Met cola.

Enkel met een glas wijn is het anders. Als je dat bestelt, krijg je altijd minder dan je had verwacht.

De auto:

Ook waar, de meeste auto's maken een vreselijk diep vroemmmmm geluid, zijn vierwielaangedreven en hebben een V6 of V8 motor. Dat is nergens voor nodig.

Waarom is dat zo?

Aan de wegen zal het niet liggen. Ik heb geen enkele plek in de VSA gezien die ook maar een beetje in de buurt kwam van de miserabele wegen in Haïti. In Haïti kan je niet zonder 4x4, in de US kan iedereen in principe met een Smart uit de voeten. Alle wegen in de US zijn superglad, superbreed en de meeste zijn heel recht. Ik begrijp plots waarom het het concept van 'cruise control' in Amerika is uitgevonden. Als je alleen maar rechtdoor moet gaan, er nergens files zijn en bovendien je linker voet helemaal niks te doen heeft omdat alle auto's met een automaat zijn uitgerust, kan je net zo goed nog een knopje ontwerpen dat je snelheid vasthoudt. Dan hoef je helemaal niks meer toe doen behalve op tijd aan de kant gaan staan omdat je in slaap dreigt te vallen.

Aan de snelheidsregels zal het trouwens ook niet liggen. Geen enkele van al die zware motoren hoeft ooit zelfs maar in de toeren te gaan omdat je nergens snel mag rijden. De maximum snelheid op de snelweg is 110 km/u.

Nee, het heeft volgens mij te maken met de goedkope benzine (véél goedkoper) én met het consumptiepatroon van de doorsnee Amerikaan. Als wij bijvoorbeeld 50% van ons budget uitgeven aan een huis en 10% aan een auto, zullen de Amerikanen die berekening eerder in de grootte orde van 40% voor de woning en 20% voor de auto zien . In South Caroline zagen we meer dan eens een schamele woning (eigenlijk een grote stacaravan) met twee grote wagens erbij.

Trouwens, waarom kosten Subaru's in België zoveel meer dan in de VS?

De huizen:

Vele woningen zijn volledig uit hout. Dat hadden we niet verwacht. Ik vind het wel iets hebben: de vloeren die kraken, de trappen die kraken, de ramen die kraken, de deuren die kraken... Maar de inrichting, tja, dat is dan weer een heel ander verhaal. Amerikanen willen hun gevoel van overdaad ook terugvinden in hun interieur. Resultaat is vaak een aaneenschakeling van lelijke stoffen, lelijke kleuren en lachwekkend romantische slaapkamers (kitch versie van Laura Ashley). Dat effect zie je vooral in de iets sjiekere Bed&Breakfasts. Ze willen Europees doen, maar precies in het copieren is het fout gegaan. Blijkbaar hebben ze vooral de boekskes van de jaren negentig ingekeken. Ik vermoed dat onze B&B's tegenwoordig iets meer aan minimalisme doen. Het enige leuke aan die trend zijn eigenlijk de King Size bedden; die moeten zeker wel twee bij twee meter zijn! Heerlijk is dat om daar in weg te zakken.

Washington DC

2011-06-06T12:21:00.000-07:00

Het stond niet op ons verlanglijstje, Washington DC. We hadden al zovele steden gezien, niet nog zo'n mastodont erbij alstublieft. Maar Susan en Peter, die er jarenlang gewoond hebben, vonden het een flagrante belediging als we in DC alleen maar onze auto zouden inleveren. "DC is zoveel meer dan Alamo Rental Cars". Tja, ze hebben een punt...

We hadden enkel een zondagnamiddag, maar dankzij een paar goede adviezen haalden we er het beste uit. We bezochten het witte huis (ziet er vrolijk uit, maar er zit een waar veiligheidscordon om heen), het Hirschorn museum en de Oost- en Westvleugel van het National Gallery museum. Eigenlijk maken al die musea deel uit van het "Smithsonian", dat is een gigantische zone van een paar kilometer met niets dan musea en kunstgallerijen. Alle musea die deel uitmaken van het Smithsonian zijn gratis. Wij waren vooral onder de indruk van de "Chester Dale collection" in de oostvleugel van de National Gallery en van de mobielen van Alexander Calder in de westvleugel van datzelfde gebouw.

De volgende ochtend vroeg op. We leverden de auto weer in op de luchthaven, namen de metro naar Union Station (in DC heet de ondergrondse 'metro', in NY is dat de 'subway', en in Boston noemen ze hem de 'T'), en namen van daaruit de Boltbus naar achtereenvolgens New York en Boston. Het was een hele lange dag onderweg (gelukkig is er internet op de bus), maar tegen een uur of 8 die avond kwamen we goed en wel aan bij Ellen en Phuong in Cambridge, bij Boston.

ASHEVILLE en ROANOKE

2011-06-02T15:23:00.000-07:00

We denken vaak van onszelf dat we tolerant zijn ten opzichte van kleurlingen. Maar onze houding is meer dan eens hipocriet te noemen. We willen niet dat 'vreemdelingen' ons werk afpakken. Maar aan de andere kant zoeken we tot in Polen om goedkope zwartwerkers onze huizen te laten opknappen.

Wij hebben de Polen. Aan de andere kant van de oceaan hebben ze de Afro Amerikanen. Die liggen ook niet "in de smaak". Zeker niet in het zuiden van de Verenigde Staten; Waar dat dan wel begint, het zuiden? Wel, daar is niet iedereen het over eens, maar laat ons de lijn voor het gemak ter hoogte van Washington DC trekken. Alles onder DC is het zuiden, en precies daar zitten we al een weekje of drie rond te rijden. Deze zuidelijke staten (we rijden door Virginia, North Carolina, South Carolina) hebben een rijke geschiedenis, maar het is ook een erg bloedige. Nauwelijks 200 jaar geleden was slavernij hier nog een officiëel erkende vorm van inkomsten. En wat zie je vandaag? Ouders die hun kind liever niet naar een school sturen waar er teveel zwarte klasgenootjes het gemiddelde van de klas naar beneden dreigen te halen. Zwarte gemeenschappen in gure buitenwijken. Druk op de politiek om werk te maken van sociale woningbouw. Veel werklozen onder de zwarte bevolking.

Wat een lange intro om uiteindelijk in het zuidelijke stadje Asheville aan te komen. Wij hadden de indruk dat alle verdrukte progressieven, alle in het nauw gedreven homosexuelen en de hele daarbij horende art scene plots weer naar boven komen in Asheville. We vonden in Asheville geweldig leuke vintage winkeltjes, kleine mode designers en een pak kunstgallerijen. Wat ons nog het meest opviel: de tatoeages. Ik heb de indruk dat een kandidaat inwoner van Asheville meer kans maakt bij de burgemeester als hij of zij wat inkt kan tonen op het frêle vel.

En daarna door naar Quality Inn in Roanoke. Hoewel we meestal bij Servas families verbleven, hebben we ook onze portie Days Inns, Quality Inns en Motel 6's gehad.

Wat een lange weg tot Roanoke! Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar ik deed het een vierde keer. Weeral de Blue Ridge Parkway op, en weeral de afstanden verkeerd ingeschat.

link naar vier minuten rijden over de Blue Ridge Parkway

Toen we een afslag zagen naar het vlakbij gelegen dorpje 'Little Switzerland' reden we van de weg af, in de hoop dat iemand in het dorp ons zou kunnen helpen een kortere weg te vinden naar Roanoke.

Enter 'Books and Beans', een supergezellig winkeltje boordevol boeken en een expressomachien dat die dag helaas de geest had gegeven. De energieke jonge dame achter de kassa maakte echter veel goed. Ja, ze zou ons helpen met een kortere route. Ze begon haar zoektocht op Google Maps, en ging daarna naar de buurman ("ik laat jullie even alleen in de winkel, ga gerust in de salon zitten") om de routebeschrijving uit te printen. Daarna kletste ze nog een hele tijd door over haar leven en haar lief, uitte zich in duizend verontschuldigingen omdat het allemaal zo lang had geduurd en om het goed te maken schonk ze Ingrid bij het afscheid een kleine 'Cardinal' kado. (Cardinals zijn de rode vogels die je hier zo vaak ziet, en in het winkeltje verkochten ze kleine houten cardinals voor in de kerstboom.)

Ik weet niet, maar volgens mij zijn ze in het Zuiden héél erg open ten opzichte van vreemdelingen. Als ze niet zwart zijn. En al helemaal als ze uit Europa komen.

CHARLESTON

2011-05-25T20:31:00.000-07:00

Na een korte onderbreking in Myrtle Beach, kwamen we die avond rond een uur of vijf aan in de hostal die we de avond ervoor hadden geboekt omdat we geen Servas familie hadden kunnen vinden in Charleston. De "Not So" Hostal bleek een tegenvaller. Vreemd: nauwelijks twee jaar geleden overnachtten we bijna een jaar lang in dit soort basic hotelletjes (ofte opgewaardeerde jeugdherbergen), en nu vonden we het maar een vieze boel. Soit: we vonden al snel compensatie in de vorm van een heus Belgisch ijssalon, in het centrum van Charleston.

Wie in de States woont en niet het geld heeft om van Europa te 'proeven', komt naar Charleston. Deze stad lijkt - in het centrum tenminste - een beetje op een sjieke Europese binnenstad. Prachtige gevels, een paar straten met de fameuze kinderkopjes, en vooral heel veel sfeer. Dat wordt nog in de hand gewerkt door water. De stad is letterlijk omringd door water. Een bijzonder mooie brug verbindt de Interstate highway met het historische centrum.

Charleston is ook het meest zuidelijke punt van onze reis. En daar zijn we blij om: het is hier verdorie warm, misschien wel zo warm als in België! Vooral de combinatie van de hitte en de vochtigheid maken dat je hier geen stap vooruit komt zonder meteen beginnen zweten.

Toch een poging ondernomen in de swamps van de Magnolia Plantations. Het is een gemoedelijke wandeling van een mijl of twee over een soort moerasgebied. Gewapend met een fototoestel en verrekijker (maar helaas niet met een petje op ons hoofd) trokken we naar dit paradijs voor 'birdwatchers' waar we behalve honderden broedvogels, enkele alligators en één gifslang ook gezelschap kregen van een bejaard echtpaar dat al jaar en dag de vogels in dit park observeert. De man had een serieus fototoestel (zie foto) maar helaas geen vaste hand meer. Wat hij wel nog wist: "die alligator zat vorig jaar nog aan de andere kant van deze poel", of "het water heeft nog nooit zo laag gestaan in het moeras" (wat regenval betreft moet Charleston niet onderdoen voor Terkoest).

SOUTHERN BANKS, KILL DEVIL HILLS

2011-05-22T15:14:00.000-07:00

We wisten niet dat George Washington de eerste president van de Verenigde Staten was. We wisten ook niet dat rond deze tijd van het jaar alle laatste jaars van het middelbaar hun 'prom night' hebben. Dat is een feestje waarbij iedereen er op zijn best uit ziet: de heren in smoking en de dames in avondjurk. Vaak lopen die dames bijzonder ongemakkelijk rond op naaldhakken en is de make up op hun gezicht redelijk lachwekkend. En we wisten vooral niet dat de oostkust vanaf New York bezaaid ligt met een lange en bijzonder smalle strook van eilandjes, ze noemen het ook de Barrier Islands. Die smalle strook beschermt de eigenlijke oostkust tegen stormen en - we gaan bijna het seizoen in - hurricanes. Iets beneden Washington DC gingen we op zoek naar de Outer Banks, een smalle strook van 320 km die langsheen heel de kust van North Carolina loopt. Eigenlijk is dat 320 kilometer zandstrand, enkel onderbroken door hier en daar een vuurtoren en een weg met een eindeloos aantal bruggen die in het midden van de eilandjes loopt.

We boekten een hotel langs het strand in Kill Devil Hills, een laid back plaatsje waar we slechts één avond verbleven. Een paar uur daarvan zaten we in een restaurant waar de porties zo gigantisch groot waren dat de ober als vanzelf met isomo bakjes kwam aanzetten toen bleek dat we niet eens de helft hadden opgekregen. In datzelfde restaurant hadden ze ook de vreemde gewoonte om klanten liedjes te laten zingen door een microfoon. Karaoke, dus. Ik begrijp niet wat mensen daar in zien, maar Ingrid had daar veel meer goesting in dan in een dessert. Een liedje van The Carpenters en Carly Simon later hielden we het voor bekeken. De volgende dag bezochten we nog het museum van de gebroeders Wright. De allereerste succesvolle vlucht met een propellor aangedreven vliegtuig (30 seconden in de lucht gebleven) staat op naam van deze broertjes. Hun vlucht vertrok (en kwam ook aan), precies, in Kill Devil Hills. Waarom precies hier? Wel, er staat altijd een strakke wind uit dezelfde richting, én als je valt, maakt niet uit waar, val je altijd op zachte duinen.

HYANNIS, CAPE COD

2011-05-16T06:02:00.000-07:00

Ingrid wilde even uitrusten in een hotel, dus boekten we een Days Inn in Hyannis, op Cape Cod. In de zomer stikt het hier van de toeristen. Ze nemen van hier de ferry naar Martha's Vineyard, of ze rijden nog een stukje verder over het schiereiland, tot helemaal in het puntje: Provincetown. Het regende twee dagen aan een stuk, terwijl het in België bijna 30 graden was en de heetste dag van het jaar werd genoteerd. We konden niet naar Martha's Vineyard omdat de ferry bij dit barslechte weer niet uitvoer, en we konden niet naar Provincetown omdat de bus nooit kwam opdagen aan de bushalte. Dus deden we maar waarvoor we in de eerste plaats naar hier waren gekomen: rusten. Op de kamer was HBO (het beste tv kanaal in de US) beschikbaar. Ons hoogtepunt in Hyannis: een concert van Lady Gaga op HBO!

SERVAS

2011-05-14T16:02:00.000-07:00

Van nu af aan verblijven we bijna uitsluitend bij Servas gezinnen.

Servas (www.servas.be) is een bijzonder leuke formule om rond te reizen en andere mensen te leren kennen. De organisatie stelt mensen in staat dichter bij elkaar te komen, elkaars cultuur te leren kennen en ondanks de diversiteit tussen mensen toch naar meer verdraagzaamheid te streven. Servas staat voor 16.000 "open deuren" over heel de wereld. In de Verenigde Staten alleen al zijn er duizenden gezinnen die hun huis met andere Servas leden willen delen.

Omdat we de gezinnen waar we verblijven ook telkens willen bedanken met een briefje, heb ik beslist om vanaf nu elk bezoek bij een Servas familie in het Engels te documenteren, zodanig dat die gezinnen in kwestie het verhaal dat ik erbij schrijf, ook kunnen begrijpen.

Het vervolg kunnen jullie voortaan lezen onder de rubriek 'Servas' bovenaan deze pagina.

SYB

2011-05-11T14:45:00.000-07:00

Van nu af aan is het feest. We blijven nog twee maanden plakken aan de oostkust van de Verenigde Staten voor we naar huis terugkeren.

Eerste stop: Rockport, vijftig kilometer boven Boston. Syb woont in de deelgemeente Pigeon Cove, op tweehonderd meter van de oceaan. Hij is de oprichter van Norvell Jefferson, een productiehuis waar ik in het verleden veel en graag voor heb gewerkt. Het productiehuis is een beetje speciaal en Syb is al helemaal speciaal. Of hoe verklaar je anders dat je als Nederlander zo'n tien jaar geleden de beslissing neemt om samen met je vrouw en vijf kinderen een nieuwe start te nemen in deze uithoek van Boston.

Nu ik bij hem op bezoek ben geweest, begrijp ik hem beter. Hij heeft het mooi voor elkaar daar in Rockport: superknappe woning, een superbe vrouw Saskia, drie prachtige jongens Shaffy, Sam en Gideon (de twee oudste waren in Nederland en hebben we niet gezien), een 'big fat urban vehicle' en een 'smal old army vehicle' en ook nog ergens een boot in de maak. Omdat ik Syb zo een bijzonder personage vind, wilde ik vooral dat Ingrid hem zou leren kennen omdat ik Ingrid tot het soort mensen reken dat beter een karakter kan doorgronden. En ze gaf hem een negen op tien. Omdat ik een man ben en hem niet kan/mag taxeren op fysieke kwaliteiten, doe ik er een puntje af. En dan weer een half punt er bij voor Lizzy en Zoë, zijn schatten van honden.

Rockport is een prachtig vissersstadje met uitsluitend woningen in hout, een beetje slaperig in de lente maar vast wel een drukke trekpleister in de zomer. We gingen de eerste dag eerst op wandel door het zonnige binnenstadje met super pittoreske geveltjes, en daarna mocht ik met Syb's jeep (die overigens niet zou misstaan in Haïti) gaan shoppen in Gloucester, zo'n tien kilometer verder op.

En lap, precies op onze eerste dag in de Verenigde Staten, op de eerste dag dat ik terug met een auto rijd na zeven maanden, gaan we al de bon op. Parkeermeters worden blijkbaar van zeer dichtbij gevolgd, we zijn per slot van rekening in Amerika. Tien minuten over de tijd: 15 USD mijnheer!

Voor de rest niks dan highlights te melden. Een douche met warm water, internet 24/7, en last but not least Frits, een bijzonder hartelijke Nederlander, Sybs vriend sinds de studententijd, die in Rockport bezig is met het renoveren van zijn huis met zicht op de oceaan. Straks, als het af is, gaat hij het op weekbasis en voor veel $$$ verhuren aan bemiddelde toeristen.

OSAMA DOOD

2011-05-11T13:56:00.000-07:00

Osama Bin Laden dood? Kon dat niet een dag of twee wachten?

Wij vertrokken op maandag 2 mei uit Haïti naar Boston maar hadden daar drie vluchten voor nodig: Port au Prince - Miami ; Miami - New York ; New York - Boston. En hoewel we allebei ziek waren, keken we er echt naar uit. Tot we te maken kregen met extreem veel veiligheidscontroles.

Op een bepaald moment ging het zo ver dat we op een afstand van 30 meter TWEE keer schoenen moesten uit doen, broeksriem uit, horloge uit, portable uit rugzak, enfin je kent die procedure wel - maar dat is na één keer wel meer dan voldoende. Deze keer kregen we dus die grondige controle nummer één door de luchthavenautoriteiten, daarna een roltrapje op en vlak na die roltrap grondige controle nummer twee door American Airlines.

Wij wisten op dat ogenblik nog niet dat Osama Bin Laden daar misschien voor iets tussen zat, maar toen we die avond in Boston uit het vliegtuig stapten en ik voor het eerst het nieuws op de voorpagina van een krant zag, begreep ik plots waarom ik die dag vijf keer (echt waar) mijn schoenen had moeten uit doen.

Onze bagage moet er redelijk verdacht hebben uitgezien, want één valies was in Miami blijven steken en de andere in New York. Die avond poetsten wij onze tanden met tandenborsteltjes van American Airlines.

PS: ik vind hun tandpasta beter dan het eten dat ze op het vliegtuig serveren.

TWEEHONDERD DAGEN

2011-05-01T14:14:00.000-07:00

Ik ben hier over een dag weg. Tweehonderd dagen afgevinkt. Wie wist het nog niet?

Het luchtte op toen ik twee maanden geleden besloot om een punt achter mijn loopbaan in Haïti te zetten.

Het is redelijk goedkoop om te stellen dat het allemaal Ingrid haar fout is. Ze kreeg inderdaad vrij snel nadat zij voet op Haïtiaanse bodem zette problemen met haar luchtwegen. Probeer maar eens gezonde lucht in te ademen in Port au Prince... En ik geloofde haar toen ze me vertelde dat ze niet van plan was om de rest van de twee jaar in haïti uit te zitten met pufkes, zo van het soort medicijnen dat je longen tegen beter weten in op dreef houden.

Nee, serieus, het zal ook wel aan mij liggen. Duizenden frustraties, waaronder de meest voor de hand liggende: er komt geen beweging in het werk; en er is nauwelijks internet (waardoor het eigenlijk zinloos is om te werken, onze videos kan je namelijk enkel op het internet bekijken). Het feit dat ik deze tekst twee weken geleden in Haïti schreef, en pas nu samen met wat foto's vanuit de States kan posten dankzij een breedbandverbinding, zegt wat dat betreft genoeg.

Tegelijk doet het pijn om mensen die ik nu pas beter leer kennen, in de steek te laten. En dat zijn er nog al wat:

Beethoven, Gotson, Jude Stanley, Francesca, Ralph, Sylvestre, Evelyne, Wilzer, Paulette, Ronald, Sen Mak, de buurvrouw achter de hoek, de buurvrouw achter die hoek en zovele anderen.

Ben ik er met een zotte kop aan begonnen? Ik denk van niet. De psychologe die Broederlijk Delen had aangesteld om mij binnenste buiten te keren, vond weliswaar dat ik een randgeval was, maar ze heeft me toch laten vertrekken.

Ben ik er met een zotte kop mee gestopt? Ook niet. Haïti is een extreem moeilijk land om in terecht te komen, zeker na de aardbeving, zeker na de cholera, zeker met de heersende politieke instabiliteit. Internationale NGO's die hier actief zijn krijgen hun vacatures niet ingevuld. Eigenlijk wil bijna niemand hier naar toe, behalve een dozijn of wat avonturiers en een paar halve garen die hun schoonmoeder per sé willen teleurstellen.

En toch. De handvol Belgen die ik hier heb ontmoet, willen niet meer weg uit Haïti. Er is, bijvoorbeeld, nooit alcoholcontrole op de weg. De mango's zijn goedkoop. De rum is excellent. Altijd zon. Niemand haast zich. "En Haiti, on ne court pas", vertelde een Unesco medewerker me onlangs toen ik hem vroeg naar zijn bevindingen na twee jaar Haïti.

Er is, kortom, aan alles wel een mouw te passen. Dit is een paradijs voor plantrekkers die niet vies zijn van extreem. En wiens schuldgevoel niet opspeelt telkens ze een bedelaar op hun weg tegenkomen.

Toen ik mijn afscheidsbrief voorlas aan alle medewerkers van Groupe Médialternatif, ging ik niet die toer op. Ik zocht naar aanknopingspunten die overeenstemden met de letters in het woord HAITI.

De H, van Honneur, Respet (een typisch Kreoolse uitdrukking) en van Hospitalité ;

A, van Agréable ;

I van Idol ;

T van Traumatisé en van Travailler ;

I van Irregularité.

De hele tekst, in het Frans, kan je hieronder lezen.

En de foto's zijn van het afscheidsfeestje, op vrijdag 29 april tussen half vier en half vijf. Om vijf uur verliet ik het gebouw. Bevrijd, toch wel.

+++

Je veux vous parler de cinq choses qui m'ont touché pendant les sept mois que j'ai passé parmi vous. Cinq thèmes, si vous voulez, un pour chaque lettre dans le mot Haïti.

Le H.

Honneur.

Honneur respect, une tradition qui reflecte pour moi une hospitalité quasi illimité, encore un mot qui commence avec H. Honneur respect, cela me fait penser à la rencontre en Gressier, dans le cadre d'un video pour Iteca, avec des agriculteurs. Ici, on frappe sur la barrière pour demander Honneur. Là, dans la montagne de Gressier, je ne savais même pas laquelle des maisons était pour les poules ou pour les hommes. La maison n'avait pas de barrière et j'ai donc pas demandé honneur. Mais néanmoins ces gens là m'ont offert une soupe et coupé un cocos avant de commencer un interview sur le goudugoudu.

Aussi, Honneur respect me fais penser au moment que tout le monde ici présent était en train d'écouter ou de regarder le speech du retour de Aristide. J'avais l'idée que pour quelques unes parmi vous c'était un moment magique. Cela me renforce dans l'idée que la peinture dominante dans nos nouveaux bureaux est une erreur. Ou est-ce que le rose était en promotion?

Le A.

Agression

Quand on lit un article sur l'Haïti dans un journal en Belgique, on revient toujours sur la criminalité et l'agression. Tandis que nous, on a constaté qu'on y retrouve une population très agréable. Et ça c'est aussi avec un A. Un A avec majuscule, je veux insister.

J'ai pensé beaucoup pourquoi Beethoven a choisi de plus ou moins détruire sa voiture pour me montrer le petit paradis frais qui s'appelle Kenscoff.

C'était pas l'amour qui parlait à ce moment. Oh oui je sais qu'il m'aime dans son propre style, et que cela donne feu à la jalousie de Ralph, mais c'était pas ça. C'était pour me convaincre que votre pays vaut la peine, pour éviter aussi que je juge le pays par l'appréciation de son capital qui est malheureusement pas très positive. Mais bon: Jacmel, très agréable, Port Salut, très agréable, Francesca, très agréable. Encore mieux: Francesca sur la plage de Port Salut.

Le I.

Idol

Comme on adore le Bondieu ici! Moi personnellement je suis pas un fan.

Est-ce que le bondieu a mérité l'adoration de tous ces Haïtiens qui vivent dans des circonstances inhumain? Selon moi, le blanc, le bondieu n'a pas encore trouvé des solutions pour aider l'Haïti non plus.

Contradictoirement, j'ai jamais rencontré un pays avec un peuple si religieux. Et grâce a dieu j'ai rencontré un chorale exceptionnelle et une soliste séduisante.

Le T.

Traumatisé

Depuis mon arrivé j'ai entendu le mot séisme et tremblement de terre et 12 janvier au moins une fois par jour. La misère après le tremblement de terre n'a pas arrêté: à peine deux semaines après mon arrivé, le choléra a commencé a tuer des milliers des gens. En novembre un ouragan nous a frappé et un premier tour des élections qui était mis en scène par un groupe de mauvaises acteurs. La liste de tristesse continue, et j'espère pour vous que tout cela va changer un jour.

Et dans un autre contexte, bien influencé par ma sortie avec Jude Stanley cette semaine, la lettre T me fais aussi penser au verbe travailler. Malgré un taux de chômage immense, pas mal de philosophes - ou est-ce que je dois dire pas mal de Casa Novas et Don Juans, ont insisté à une nouvelle définition du verbe. Une definition, c'est vrai, qui donne goût pour travailler.

Impotence? Non-existant en Haïti.

Donc il me faut un autre mot avec I pour conclure les lettres H A I T I.

Illégalité? Non, on ne peut pas appliquer cela non plus. Dans un pays ou il y a presque pas de cadre pour déterminer la légalité, l'illégalité reste une banalité.

Irrégularité? Qui, c'est ça peut-être. Qu'est ce qu'est régulier, qu'est ce qu'est normal dans ce pays? Il faut avoir toujours un plan B et C à coté du plan A. Plan A: EDH. Plan B: inverter. Plan C: génératrice. J'avais du mal à m'adapter, mais finalement j'ai fait ma propre interprétation. Plan A: Ingrid. Plan B: Francesca. Plan C: Ralph.

Bref, conclusion. J'ai pas compris votre pays. Je le répète: je suis arrivé comme observateur, et malheureusement j'ai pas vraiment pu retrouver les outils pour éplucher cette société si complexe. Parfois mes frustrations ont mené vers des commentaires qui peuvent être interprété comme provoquant. Je m'excuse pour cela.

Je pars avec plus de points d'interrogation que quand je suis arrivé. Parler devant un groupe de journalistes n'est pas évident. Chaque mot est balancé, rassurez vous que je transpire maintenant et que c'est pas a cause de la température. Alors je termine ici si Bondieuvle.

J'ai soif, je vais boire une bière un de papadap. Et vous?

Merci,

Hans

KITERUNNER IN PORT AU PRINCE

2011-04-30T16:27:00.000-07:00

Pasen voor kinderen: hoe gaan ze dat in Haïti aanpakken? Paaseitjes rapen? Lijkt me moeilijk, die eitjes zouden overigens smelten nog voor iemand ze zou kunnen terugvinden. Hier in Haïti draait alles rond vliegertjes en wie zijn vliegertje het hoogst kan oplaten en het om ter langst in de lucht houden.

Een week voor pasen begint het. Kinderen kopen vliegertjes en versieren het met foto's van de nieuwe president Martelli en met een zelfgemaakte, kleurrijke staart.

Dan is het wachten op de wind. Die komt meestal opzetten vanaf de middag, en blijft aanzetten tot een uur of vier. Met honderden tegelijk worden ze opgelaten. Kinderen staan op het dak van hun huis hun vliegertje te besturen.

En als je naar boven kijkt, lijkt het even, heel even, of we met zijn allen in staat zijn weg te dromen en mee te vliegen, ver weg naar een plek met een andere realiteit.

PLAGE PUBLIQUE

2011-04-29T11:28:00.000-07:00

In de paasvakantie waren we er niet in geslaagd om weg te geraken uit Port au Prince, tot Dirk en zijn vriendin Faha ons uitnodigden om op pasen naar de plage publique te gaan.

In Port au Prince zelf is wel zee in overvloed, maar geen strand. Daarvoor moet je een heel eind uit de hoofdstad wegrijden. Na zo'n uurtje kom je aan een publiek strand, waar je voor een kleine dollar entreegeld een hele dag kan luieren.

Toen we aankwamen hadden we het paradijselijke strand bijna voor ons alleen. We kregen een bedje toegewezen, en bestelden overheerlijke vis die een uurtje of twee daarna werd aangeleverd. Ondertussen kwamen er alsmaar meer mensen aan en kon ik eindelijk beginnen met wat een mens het liefst doet op een strand: naar andere mensen kijken. Als het warm werd, dook je de zee in, als je naar het toilet moest... dook je de zee in.

Maar omdat het pasen was, krioelde het na verloop van tijd van het volk op dit stukje strand. Ik vermoed dat op die strook van een kilometer wel duizend zonnekloppers lagen, waarvan 99,9 % puur Haitiaans was (de meeste blanken gaan naar het privéstrand bij hun hotel). En die Haïtianen hadden allemaal dorst. De whisky en rum werden per fles aangereikt en langzaam maar zeker raakten de gemoederen verhit.

Op een bepaald moment, zo rond half vijf in de namiddag, escaleerde het en veranderde het strand, met name het stukje waar wij lagen, in een war zone. Mensen begonnen met stenen te gooien, anderen met flessen of, nog gevaarlijker, met stukken van een fles. In vijftien seconden tijd stoof heel die mensenmassa op het strand uit elkaar. Wij zaten op drie meter van een drankstalletje en doken achter de houten schutting van het stalletje. Er werd geschreeuwd, vooral door de eigenaar van het drankstalletje omdat al haar klanten nog moesten betalen. We rekenden af en probeerden zo snel mogelijk in de auto te raken en het terrein te verlaten. Een aantal gekwetsten liep rond met bebloed t-shirt.

En wij gedacht dat we eens met een positief berichtje konden komen!

Loué soit Jehovah

2011-04-28T07:03:00.000-07:00

Op een zaterdag heb ik een clipje opgenomen voor de secretaresse bij ons in de organisatie. Ze heet Evelyne en ze is zoals zo vele Haïtianen enorm veel met de kerk bezig. Evelyne zingt in een koor en ze had me gevraagd of ik hen eens een keertje wilde komen filmen.

Het veertig koppige koor vond dat wel een belevenis, zo een blanke regisseur die hen komt filmen. Ze hadden een speciale omgeving uitgekozen, op een heuvel net voor Leogane, en ze hadden zelfs drie outfits voor de shoot voorzien, waarvan jammer genoeg de set met de lange habijten niet gestreken was.

Het beste was dat ze een knappe soliste voor mij hadden uitgekozen: Anya. Ik ben nu een facebook vriendje van haar geworden.

Ze heeft misschien de looks, maar de waarheid is dat ik vind dat mijn mama beter zingt.

GEEN WWW

2011-04-27T14:07:00.000-07:00

Wat een strijd om internet aan de gang te houden! Terwijl ik thuis de grootste moeite heb om de klantendienst van mijn internet leverancier ACCES HAITI te overtuigen om mij daadwerkelijk ACCES tot mijn mails te geven als ik er maandelijks 60 USD voor betaald heb, hebben ze op kantoor andere katten te geselen.

Wij zijn namelijk net verhuisd naar een ander adres, en we zijn op een andere leverancier overgeschakeld: NATCOM. Natcom belooft sneller te zijn dan alles wat ze hier gewoon zijn. Het klinkt inderdaad veelbelovend: het vroegere Teleco, de nationale telefoondienst van Haïti, kwam begin 2010 voor meer dan de helft in handen van een Vietnamese privé onderneming. Midden 2010 werd het logo van het voormalige staatsbedrijf Teleco in de hoofdzetel overschilderd met de nieuwe Natcom kleuren en sinds enkele maanden zag je overal in straat mannen buizen in de grond of boven de grond installeren: de nieuwe optische kabel van Natcom. Onze organisatie schakelde over naar Natcom, maar precies op de dag dat een technieker van Natcom bij ons de configuratie zou komen instellen, gingen ze bij Natcom in staking. Onze journalisten gingen nota bene nog ter plaatse om er een reportage over te maken! Resultaat: de afgelopen twee weken kregen wij geen druppel informatie van het internet gehaald. Niks. Nada. Maar onze directeur had wel alvast bij afsluiten van het contract drie maand vooruit moeten betalen...

De reportage over de staking is overigens twee dagen later wel nog op de website van AlterPresse terecht gekomen, nadat we de video bij een bevriende organisatie op het net zijn gaan zwieren.

WEG – TERUG – WEG

2011-04-18T15:42:00.000-07:00

Na 2 maanden in Port-au-Prince had ik het al gehad: slapeloze nachten, geïrriteerde luchtwegen … Dus na wat vijven en zessen besloot ik om wat tijd door te brengen bij Anneleen en Stijn in Ecuador, één van mijn meer favoriete bestemmingen.

Er zijn geen rechtstreekse vluchten van P-au-P naar Quito, maar bijvoorbeeld wel vanuit Miami. Dan kun je natuurlijk van de nood een deugd maken en omdat ik nog nooit in Miami was geweest, wilde ik er best wat meer zien dan de transitzone.

2 weken voor vertrek stuurde ik een mailtje naar Tom en Marisol, Servasleden (www.servas.be) vlakbij Miami Beach, met de vraag of ze mij enkele dagen wilden hosten. Geen probleem! En met de businstructies van Tom geraakte ik makkelijk ter plekke.

Bij Tom en Marisol kwam ik terecht in een multicultureel gezin en kon ik al meteen m’n Spaans beginnen oefenen -dit geldt trouwens voor heel Miami- De kinderen hadden net een week springholiday en dus kon ik een dag mee op familie-uitstap naar de Everglades. De 2 dagen dat ik alleen doorbracht, genoot ik van lange strandwandelingen, Starbucks frappuccino’s, sightseeing in de bus naar de Aventura Mall en ’s avonds urenlange gesprekken met Marisol. Die paar dagen zijn omgevlogen, Miami is een plaats om nog eens naar terug te gaan.

In Quito stonden Anneleen en Stijn me in de luchthaven op te wachten. We hadden mekaar alweer sinds de zomer niet meer gezien en het is altijd een fijn weerzien!

Eigenlijk had ik gedacht om deze keer eens redelijk wat in m’n eentje gaan rond te trekken, maar na een eerste trip, voelde ik al dat het alleen bussen en alleen aan een tafeltje toch niet zo m’n ding is.

Voor de weekends hadden Anneleen en Stijn al leuke dingen gepland:

Eerste weekend: Archidona, in Hosteria Hakuna Matata, gerund door Belgen, waar ik in enorme verleiding kwam om er grond te kopen om er m’n droom in vervulling te brengen nl een hotelletje beginnen. Archidona is erg groen, je zou het al Selva (jungle) kunnen noemen, allez zoiets als pre-selva. Niet alleen mijn bankrekening maar ook Hans zette me met beide voeten terug op de grond. Na dat weekend heb ik veel met Hans gemaild en geskypt, maar de streek trekt hem absoluut niet aan. Te plat. Hij is meer voor de Sierra (bergen, ‘a room with a view’). Och ja, wat is er mis met een droom die een droom blijft?

Tweede weekend: Puntalés. Anneleen en Stijn hebben Ecuadoriaanse vrienden die er een finca hebben met wat dieren, een moestuin en een fenomenaal zicht. Ja, hier begrijp ik weer wat Hans bedoelt! Is er hier geen lapje te koop?

Het grootste plezier van Carla en Hugo is het ontvangen van familie en vrienden. Carlita is dan ook een crème van een gastvrouw. Ze serveert heerlijk eten en begeleidt ons naar een Nationaal Park (sorry, naam vergeten te noteren) met een prachtige plant die maar 1 cm per jaar groeit. Op de foto kan je zien dat er vele planten meer dan 100 jaar zijn.

Laatste weekend: traktatie van Stijn en Anneleen in een mooi Italiaans restaurant: ambiance en lekker eten verzekerd. Nogmaals bedankt! En ’s anderendaags was ik mee uitgenodigd op de barbecue bij Evelien, een collega van Stijn.

Op weekdagen werkte ik het volgende programma af: 2 dagen Otavalo, waar ik via Stijn op bezoek kon in de Pestalozzischool, een Montessorischooltje voor Buitengewoon Onderwijs; met Stijns baas Wim mee naar Ibarra op schoolbezoek (het bloed kruipt waar het niet gaan kan); 2 dagen Mindo; wandelingen in Parque Metropolitana en Parque Carolina; surfen op het internet (dit keer geen frustratie aan de computer, het werkt!)

Je begrijpt dat het na 25 dagen fun wel wat moeilijk is om terug te keren naar Haïti, but here i am … , terug bij Hans, het goede deel van het terugzijn. Maar deze keer is het slechts van korte duur. 2 mei zijn we hier weg! Jammer dat het Haïti-verhaal geen happy-end heeft. Hopelijk voor de Haïtianen komt zo’n moment er gauw! Martelly kan zingen, maar of hij ook kan regeren?

Hans is hier uiteindelijk 7 maanden aan de slag geweest. En voor mij waren die 3 maanden erg leerrijk. Het zet je met je voeten op de grond! Me aanpassen aan een totaal andere cultuur lijkt moeilijker te lukken dan eerst gedacht. Misschien ben ik minder tolerant dan verwacht (Hans knikt van ja). En m’n kijk op de (ngo)wereld is ook weer wat bijgesteld.

Initiatie cursus audio-visuele technieken

2011-04-02T09:19:00.000-07:00

In maart gaf ik een initiatiecursus in audiovisuele technieken. De deelnemers waren de vaste ploeg van Groupe Médialternatif (Ralph, Francesca, Beethoven) aangevuld met twee stagiairs (Sylvestre en Jude Stanley).

Vijf deelnemers op de stoelen, 12 gsm's op de tafels. Zo goed als elke Haïtiaan heeft twee gsm's, eentje voor elk netwerk (Digicel en Voilà). Er is nog een derde netwerk (vgl Proximus, Mobistar en Base bij ons) en wie altijd aan het gunstigste tarief wil bellen of gebeld worden, loopt dus rond met 3 gsm's op zak.

Het is niet makkelijk om op te boksen tegen 12 gsm's. Soms lukte het enkel met een afleidingsmanoeuvre, zoals een vijf-minuten break met salsa.

Op het eind van de basisopleiding moest elke journalist een korte reportage maken. In het voorbeeld hieronder heeft mijn collega Ralph mezelf als onderwerp gekozen...

Verkiezingen, finale ronde

2011-03-19T10:41:00.000-07:00

Morgen is het weer zover. De Haïtianen gaan voor de tweede keer in drie maanden tijd stemmen. De huidige president wordt binnenkort vervangen door een nieuwe: de titanenstrijd gaat tussen Martelli, een zanger, en Manigat, de zeventig jaar oude echtgenote van een voormalig president.

Om de boel nog wat explosiever te maken dan dat ie al was, is gisteren ex president Aristide in Port au Prince aangekomen. De man zat de afgelopen 7 jaar in Zuid Afrika en mocht het land niet meer in. Net zoals die andere ex president, Duvalier ofte Baby Doc. Die kwam al terug uit zijn ballingschap in december.

Nooit eerder waren er zoveel presidenten in Haïti per vierkante kilometer.

De vredesmacht van de UN, MINUSTAH, gaat handenvol werk hebben om de verkiezingen in goede banen te leiden. Maar ik denk zo, laat die mannen eindelijk eens werken, want als je de onderstaande tabel van nabij bekijkt, merk je dat (volgens hun eigen bronnen nota bene) de UN vredesmacht opdracht in Haïti per dag iets meer als 1 miljoen Amerikaanse Dollar kost.

Hoeveel Haïtianen kan je daarmee te eten geven?

Ook de andere cijfers in de tabel zijn hallucinant. Tijdens de eerste verkiezingsronde werd er 29 USD per stem uitgegeven aan veiligheid (politie, UN vredesmacht, ... zonder het budget van de kandidaten zelf mee te rekenen).

Strafst van al: de verkiezingsronde van 28 november was een farce. Vandaar dus morgen een nieuwe en finale stemming.

Benieuwd wat dat gaat geven.

Pa Dekouraje

2011-03-19T09:50:00.000-07:00

Niet dat carnaval helemaal aan mij is voorbijgegaan.
Wilzair, chauffeur bij Groupe Médialternatif en zowat mijn beste maatje in de organisatie, verdient 250 gourdes per dag, dat is zo'n 5 euro. Daarmee komt die jongen met twee kinderen natuurlijk niet toe, dus is hij naast chauffeur ook loodgieter, acteur en zanger.

Wilzair de zanger wilde voor carnaval een videoclip opnemen van zijn laatste nummer "pa dekouraje", wat zoveel wil zeggen als "pas decourager", wat zoveel wil zeggen als "laat je niet ontmoedigen". Ik deed hem een groot plezier met mijn aanbod om zijn clipje gratis en voor niks op te nemen en te monteren, maar eigenlijk deed ik er mezelf nog een groter plezier mee want je maakt wat mee als je een Haitiaanse videoclip gaat filmen.

Nu, een echte carnavalsklepper gaat "pa dekouraje" nooit worden. Het thema van het liedje is AIDS. Vrij vertaald, klinkt het ongeveer zo: "Als je aids hebt, is dat niet zo erg. Gebruik in het vervolg een condoom. En laat je vooral niet ontmoedigen."
Wel, dat is niet meteen een onderwerp om vrolijk van te worden. Ik verwachtte een dijenkletser met een titel als 'dos cervecas por favor', 'wij doen vannacht het licht wel uit' of 'een beetje spuug doet wonderen, vooral van onderen', maar nee, we gaan in "pa dekouraje" de preektoer op.

Wilzair wilde niet helemaal in zijn eentje zingen (correctie: playbacken)en bracht daarom nog een man of zes extra mee. En samen gingen ze dan ook plotseling een verhaaltje bij elkaar acteren. Dus: een meisje wordt in de bosjes verkracht, het meisje is verdrietig, de jongen wordt opgepakt en verdwijnt in de gevangenis, bij de dokter luidt het verdict 'aids', maar het meisje neemt medicijnen en gebruikt vanaf nu een condoom. Het werd allemaal op een heerlijk amateurische manier in scène gezet door Wilzair en zijn vrienden.

Hopelijk komt de clip ooit op tv. In Haïti.

Carnaval

2011-03-12T18:22:00.000-08:00

Helemaal tegen hun zin hadden de Haïtianen carnaval in 2010 overgeslaan. De aardbeving was plots prioriteit nummer één geworden en iedereen die wilde feesten, moest zijn goesting een jaartje ophouden.

Nu waren ze er klaar voor: de drie weekends voor het eigenlijke carnaval werden erg luidruchtige pré-carnaval feestjes gehouden en op zondag 6 maart was het kot te klein in Port au Prince. In Haïti lopen een pak carnaval zotten rond en die kruipen met z'n allen samen op Champs de Mars waar een lange stoet van carnavalwagens vol met meisjes met pluimen in hun gat defileert.

Te druk. Niet aan mij besteed. Dat dachten zowel ik en Ingrid als Lies en Joe en Mathias en onze benedenbuur Ann. Dus trokken we met de auto die Ann op haar werk had kunnen uitlenen voor vier dagen naar Port Salut, een vissersdorpje aan de Caraibische zee in het zuiden van het land.

hangmat op het strand

Port Salut is het geboortedorp van ex President Aristide. De man leeft nu in ballingschap in Zuid-Afrika, maar hij heeft zijn vroegere dorpsgenoten net voor hij het land werd uitgezet nog een kadootje gedaan. Netjes afgeboorde straten, water voor iedereen en elke dag electriciteit van 18 uur tot 5 uur in de ochtend. Port Salut blijft ook anno 2011 één van de mooiste plekjes van Haïti.

Het beste plekje in ons hotel? De hangmat. Alle andere hoekjes en kamertjes waren puriteins van inrichting. Zelfs de basisinfrastructuur waar wij op hadden gerekend bleek afwezig.

hangmat van het hotel

Een pompbak en een spiegel? Jammer maar helaas.

Dit is het alternatief voor de pompbak.

pompbak = grote emmer

Rechts de douche (blauw zeil), achteraan het toilet (rood deurtje).

Laat ons zeggen dat we eindelijk het echte Haïtiaanse leven hebben leren kennen... En daar hoort gelukkig ook een verrukkelijke kreeft bij. Die halen ze in de vroege ochtend uit de zee, daarna marineren ze de kreeft een uur in een speciale licht pikante saus en daarna gaat ie de barbecue op. Een pluim voor de Haïtiaanse keuken!

Terwijl Lies en Joe zich over Mathias ontfermden, maakten Ann, Ingrid en ik lange wandelingen over het eindeloze strand. Op het eind van het strand was er een leuk barretje waar we onszelf elke keer weer trakteerden op Rum Sour. Dat maakte de tongen los. Ann vertelde ons over haar diep Christelijke overtuiging. Zij schrijft elke dag in haar dagboek en haar teksten zijn eigenlijk een dialoog met God. Enfin, heel veel respect voor Ann, maar het lijkt ons echt niet makkelijk om in deze wereld als jongere te kunnen blijven geloven in de letterlijke tekst van het scheppingsverhaal in de Bijbel. Ann is iemand die een gesprek weet gaande te houden. Zij is heel nieuwsgierig naar hoe Ingrid en ik over dingen denken en ze was ook bijzonder direct in haar vragen over onze relatie. Eigenlijk wel toffe gesprekken, zo languit op het strand met een Rum Sour binnen handbereik en de azuurblauwe Caraibische zee aan de horizon.

En als we dan bij valavond terug naar het hotel wandelden, kropen donkere wolken samen boven de zee, als ware het om Ingrid en mezelf -arme zondaars- even een lesje te leren. Maar het bleef bij een dreiging. God liet het nooit regenen in Port Salut.

Zwembad hotel Montana, revisited

2011-02-27T15:58:00.000-08:00

Helemaal aan de rand van Port au Prince ligt het schitterende hotel Montana. Op 12 januari 2010 werd het hotel grotendeels verwoest. Er werd vrij veel persruchtbaarheid aan gegeven omdat er toen veel buitenlanders, 'blans', niet meer levend uit hun kamer zijn geraakt.

De restanten van het hotel zijn blijven liggen, en even verder verrijst een nieuw hotel onder dezelfde naam. Met een prachtig zwembad. Ik leerde het kennen via Andrea, een Belgische verpleegkundige die tot voor twee maand voor Artsen zonder Grenzen werkte in Haïti. Op de foto hieronder zit ik tussen Andrea en haar Peruviaanse collega Luz.

De tweede keer ging ik er naar toe met Erin, een jonge vrouw uit Washington DC die mij via Couchsurfing had gecontacteerd. Zij werkt eigenlijk op 200 meter van mijn bureau en na onze eerste kennismaking, hier in hotel Montana, zijn we nog een paar keer samen gaan lunchen in Pétionville.

En alle volgende keren dook ik het frisse water in met Ingrid. Vandaag kwamen we er twee bekende gezichten tegen: Reto, een Zwitser die voor Caritas werkt, en Katarina, een Zweedse die voor de Amerikaanse organisatie TechnoServe werkt. En die hadden allebei hun portable computer meegebracht. "Nergens in Haïti vind je zo een snelle verbinding!" Dus weet ik wat ik volgende keer in plaats van mijn fototoestel ga meenemen.

Zanglais, een paradijsje aan zee

2011-02-22T07:55:00.000-08:00

We waren naar een iet of wat bourgeois feestje geweest in de bibliotheek van de Pétionville Golf Club. Die Golf Club is nu een tentenkamp, maar het hoofdgebouw herbergt nog altijd een bibliotheek waar leden om de twee weken een wine tasting organiseren en ondertussen over boeken en paradijslijke plekjes in Haïti praten. We leerden er de immer enthousiaste Jacqueline kennen, die al meer dan 30 jaar in Haïti woont en waarschijnlijk het enige reisbureau van Haïti runt. Toen ze hoorde dat we op zaterdag naar Les Cayes zouden reizen, raadde ze ons aan een hotelkamer te boeken in Jardins sur Mer. Dat hotel ligt op drie uur rijden van Port au Prince. We konden met Beethoven meerijden. Hij ging immers dat weekend zijn grootmoeder bezoeken in Les Cayes.

Zo gezegd, zo gedaan.

Maar de auto van mijn collega is 22 jaar oud en werd al eens helemaal de stukken vaneen gereden op weg naar Kenscoff (zie mijn blogtekst in november). Onze uitstap begon met een bezoek aan de garage, want er haperde iets aan de remmen. Daarna tankten we de auto vol (dat is de afspraak, wij rijden mee maar wij vullen de auto) en rond een uur of 2 werden we gedropt in ons hotel.

Wat een ontvangst! De hotelbaas, die drie woorden Nederlands (waaronder godverdomme) spreekt, verwelkomt ons met de glimlach, een fris pintje en een paar hapjes. Zijn dochter is met een Bruggeling getrouwd, stel je voor! Dat verklaart de Vlaamse woordjes. Na een half uur kennen we zijn levensverhaal, en na een uur vraagt hij Ingrid of hij haar business partner wil worden. Hij heeft dringend een receptioniste nodig voor de auberge, maar ook een soort marketing manager om een megalomaan project waar hij mee in zijn kop zit, te verkopen aan rijke expats. Hij is namelijk eigenaar van de berg die zo prachtig de zee in twee klieft (zie foto's) en hij heeft er 20 loten op verkaveld die hij nu aan 20.000 usd per lot wil verkopen. We krijgen de plannen te zien, maar goed, dit is niks voor ons, wij zijn hier vooral om uit te rusten en te genieten.

En genieten, dat doen we! s'Avonds eten we een superlekkere Langouste aan een tafel die we delen met Joseph, een videorealisator uit Canada, Katarina, een Zweedse die voor Technoserve (business solutions to poverty) werkt, en Ralph, een hele rare ex bankier uit Portugal die nu pastoor is geworden in Boston en af en toe naar Haïti reist om de spullen die hij in Boston inzamelt (zoals nu: een generator) bij een arme boerengemeenschap in Haïti af te leveren.

Ik heb meer foto's op http://web.me.com/hansmanshoven/jardinssurmer gezet.

Vierentwintig uur later worden we terug opgepikt door Beethoven. Het is dan zondagmiddag half drie. Maar we zijn nog lang niet thuis.

15u30: lekke band

15u35: reservewiel heeft ook een lekke band

15u50: caoutchou-man gevonden langs de kant van de weg

15u55: krik nr 1 doet het niet, het wiel komt niet van de grond

16u00: krik nr 2 werkt

16u00: we staan langs de kant van één van de hoofdwegen van Haïti, route nationale nr 2, en om het voorbijrazende verkeer aan te manen vaart te minderen legt de caoutchou-man een andere band op de weg bij wijze van gevaardriehoek

16u15: er komen steeds meer mensen uit de bosjes te voorschijn om te kijken naar twee blanke mensen

16u30: een papa duwt zijn wenend kindje in de richting van Ingrid en mij. Het is duidelijk dat dit kind nog nooit zo een stel lelijke gedrochten heeft gezien

16u35: de band is van de velg

16u40: Beethoven vertrouwt het niet, de jongen die de band probeert te repareren is zo'n 14 jaar oud, er staan tientallen jongeren het spektakel aan te staren, leunend tegen hun moto

16u45: de lekke band is een tubeless band, maar Beethoven wil dat de mekanieker er een binnenband in steekt voor de zekerheid

16u50: de mekanieker vertrekt met één van de brommers, op zoek naar een binnenband van de juiste maat

16u55: de zon gaat langzaam onder, een buur komt aanzetten met stoeltjes voor de arme 'blancs' die met zichzelf geen blijf weten

17u10: de mekanieker is teruggekeerd met een binnenband

17u20: het is hem gelukt om de binnenband tussen de velg te wringen

17u25: een compressor wordt aangesleept, komt sputterend op gang, de band wordt opgepompt

17u30: de band wordt terug vastgeschroefd onder de auto

17u35: de rekening is 400 gourdes (8 euro) maar niemand kan teruggeven van het briefje van 1000 dat Beethoven heeft

17u40: Beethoven rijdt (zonder ons) naar het dorpje verderop om het geld te wisselen, het is nu donker

17u45: Beethoven is terug, betaalt, en we vervolgen onze weg

18u45: we komen aan in Port au Prince, maar het is elke zondagavond pré-carnaval in de binnenstad. Er is geen ontkomen aan. Welke straat we ook proberen, overal botsen we op vrachtwagens vol met luidsprekers die de straten blokkeren; Overal lopen mensen, duizenden mensen. In het donker. Overal is muziek. En overal is stof.

20u00: terug thuis.

Sen Mak

2011-02-22T07:22:00.000-08:00

Mijn mototaxi-chauffeur heet Sen Mak. Hij doet het al twintig jaar. Is de oudste in de stal. Er is een soort van pikorde tussen mototaxi's, me dunkt. Maar Sen Mak leidt al enige tijd Delmas 75, de buurt waar ik woon. Hij krijgt dus alle 'blancs': verder dan dat kan je helaas niet doorgroeien in deze taxibusiness. En wat wil een 'blanc'? Veilig aankomen op de plek waar hij naar toe wil. Dat heeft Sen Mak wel begrepen: hij rijdt altijd erg rustig en als ik eens een keer mijn helm vergeet, gaat hij direct in alarm modus. Mijn helm, dat is die fietshelm die je op de foto ziet.

Verder hanteert Sen Mak ook het vaste principe dat een 'blanc' meer betaalt dan 'un nègre'. Maar het tarief valt mee: omdat ik elke dag met hem werk, heeft hij zijn prijs naar beneden gehaald: 250 gourdes per dag (5 euro).

Een principe dat Sen Mak nog niet meester is, is op tijd komen. Ik heb hem eens een eenvoudig voorstel gedaan: "als je meer dan een kwartier te laat op de afspraak verschijnt, geef ik je die dag geen 250 gourdes maar slechts 200 gourdes; maar omgekeerd kan jij ook geluk hebben Sen Mak, want als ik meer dan een kwartier te laat ben, krijg je die dag 300 gourdes. Iedereen kan winnen, iedereen kan verliezen." Sen Mak vond het geen goed idee en omdat ik eigenlijk niks beter kan krijgen dan hem, ben ik hem maar als mijn vriend gaan beschouwen.

Elke dag komt hij mij thuis om half acht afhalen met zijn 125 cc van Chinese makelij, en komt hij me opnieuw om half vijf aan mijn bureau ophalen. In mijn buurt, die dus ook de zijne is, kent hij iedereen. De politie: zijn vrienden. De kleine handelaartjes langs de straat op Delmas 75: zijn vriendinnen. Alle voetgangers: zijn vijanden.

Soms vraagt hij me om twee of drie dagen vooruit te betalen, om het schoolgeld van zijn kleindochter te betalen. Ik maak daar geen gewoonte van, maar omdat hij zo goed de gaten in de weg weet te ontwijken, heeft hij wel eens een keer recht op een extraatje, me dunkt.

Open brief aan mijn buurman

2011-02-17T10:12:00.000-08:00

Beste Jos,

Wat ben jij toch een goede buurman!

- Je hebt geen hond die tussen 22.00 uur en 06.00 uur blaft of jankt
- Je draait geen religieuze haleluja prietpraat tussen 22.00 uur en 06.00 uur
- Je borstelt de inrit niet elke dag om half zes in de ochtend
- Je stookt je afval niet elke avond op vlakbij ons raam

Onze buurman in Haïti doet dat allemaal wel!

Ik heb een geluidsfragmentje opgenomen om je een idee te geven. Deze morgen, iets voor 6 uur, klonk het zo in onze slaapkamer.

<p>This browser does not show iframe content.</p>

Check this out on Chirbit

Ik was helemaal geen fan van 'Tomas staat op' of 'de grote Peter Van de Veire ochtendshow' (hoe lang is de file naar Brussel en dat dertig keer in één uitzending), maar geloof me, die gasten zijn duzend keer beter dan de presentator van de ochtend- en avondshow die we hier elke dag langs ons raam horen binnenwaaien (hoe gelovig ben jij nu precies en dat gaan we meten in hoe hard de luisteraar haleluja kan zeggen).

Het ga je goed daar in Lummen.

Groetjes aan Claire,

Hans

La vallée de Jacmel

2011-02-15T05:38:00.000-08:00

Een echte topbestemming kan je het niet noemen, maar toch heeft Jacmel een charme die ik zeer kon waarderen toen ik hier in de maand december was om bij de organisaties Caritas en Ojucah te gaan filmen. Jacmel ligt aan de immer blauwe Caraibische zee. En even verderop ligt de Vallée de Jacmel. Vreemde invulling van een vallei hanteren ze hier: je moet een uur omhoog rijden langs een zandweg om er te raken.

Ik vond de directeur van Ojucah best wel een toffe kerel en hij moet hetzelfde gedacht hebben want toen ik hem onlangs aan de telefoon had, nodigde hij me bij hem thuis uit voor het weekend. Nu, ik wist waar dat was, bij hem thuis: dat is het nieuwe huis van zijn ouders en het ligt helemaal geïsoleerd op de top van een heuvel in de Vallée de Jacmel. Het leek ons wel wat, zo een Haitiaans bad bij een echte boerenfamilie op een heel afgelegen plekje, dus zeiden we ja.

Maar dan moet je natuurlijk de bluts met de buil nemen. Wilner, de directeur zelf, zou niet aanwezig zijn. Zijn neef Yves bracht ons van Port au Prince naar Jacmel en terug en het was duidelijk dat Wilner hem op het hart had gedrukt om het ons zo comfortabel mogelijk te maken. Maar die hartelijkheid wordt allemaal zo dubbel als je in een huis slaapt waarvan je weet dat de ouders allicht hun kamer hebben leeggemaakt voor ons en nu bij de kinderen slapen; of als je weet dat er een gigantisch watertekort in de regio is en iedereen er desondanks op aandringt dat wij een douche nemen; of als je weet dat de buitenlandse gasten eerst mogen eten, voor de rest van de familie aanschuift…

Ik heb de mooiste herinneringen aan de groepjes kinderen die van heinde en ver naar het huis kwamen afgezakt en die zich met veel plezier lieten fotograferen. Of aan de sterrenhemel die nacht, die meer sterren prijs gaf dan ik ooit eerder had gezien. Of aan de stilte die nacht, zeer welkom in deze periode van Carnaval.

De rit van Port au Prince naar Jacmel zaten wij nog alleen in de jeep met Yves, maar toen we zondag terugkwamen liep het plots helemaal anders dan we gedacht hadden. Wij hadden net een mooie ochtendwandeling achter de rug (als je twee uur het zandpad volgt kom je uit aan de zee) onder begeleiding van Yves, toen we met zijn negenen (7 volwassenen en 2 baby's!) in één auto kropen en naar het strand van Jacmel reden. Toen moesten we nog middag eten. Wie gaat het eten en het drinken voor heel die groep betalen? En moeten we straks met zijn allen nog eens drie uur in die auto zitten als sardienen in een doos? Vragen waar we niet zo meteen een antwoord op wisten en die de hele ervaring toch een bittere nasmaak gaven. Onze fout. Die familie wilde alleen maar goed doen, en wij wisten daar geen weg mee.

Volgende keer gaan we met onze eigen auto naar Jacmel en gaan we slapen in een hotel.

Meer foto's? Klik dan op de fotoreeks onderaan.

Vallée de Jacmel

Vier caoutchous en rijden maar

2011-01-30T09:52:00.000-08:00

Nu Ingrid thuis is, en de bagage is aangekomen, én mijn Permis de Séjour bijna rond is, is het tijd geworden om een nieuw varkentje te wassen: de auto.

Een caoutchou is Kreools voor band. Aan die band hangt een amortisseur, een beetje dieper onder de auto vind je de bras de suspension en alles wordt bij elkaar gehouden aan de pont. Wie een auto koopt in Haïti moet vooral onder de auto kijken.

Even de pro's en contra's van een auto oplijsten.

We hebben een auto nodig om verschillende redenen.

Ten eerste is het openbaar vervoer in Haïti zo goed als onbestaande. Het berust volledig op privé initiatieven. In de grote steden bestaat een systeem van TapTaps: het is goedkoop maar daarmee is het dan ook gezegd. Varkens worden in België op een fatsoenlijkere manier vervoerd. Punt uit.

Ten tweede hebben we een auto nodig om boodschappen te doen. We kunnen onze groenten en fruit op straat kopen, maar we moeten toch minstens één keer in de week naar een grotere supermarkt kunnen gaan. Tot nu toe doen we altijd beroep op de zus van Joe, maar zij is bijlange niet altijd beschikbaar, we kunnen enkel met haar mee als zij in de buurt is en zelf van plan is te gaan winkelen. Een paar keer zijn Joe en ik met onze grote rugzak boodschappen gaan doen met de TapTap, maar dat is eigenlijk onbegonnen werk.

Ten derde is Port au Prince niet zo een aangename stad (het understatement van de dag!). We willen toch zeker twee keer per maand kunnen 'ademen' op een plek die wat rustiger is. Daar heb je een auto voor nodig. Het zou ook wat lucht geven aan de berichtjes op deze blog. Zo ver ik me herinner was het laatste positieve bericht er eentje vanuit Jacmel. Juist, we moeten ons kunnen verplaatsen om de thuisblijvende lezer te vriend te houden:)

We hebben geen auto nodig om verschillende redenen.

Ten eerste heeft het eigenlijk geen enkele zin om binnen Port au Prince verplaatsingen te doen met de auto. Als ik met de mototaxi naar mijn werk ga, doe ik er 25 minuten over. Als ik datzelfde traject met de auto zou doen, ben ik een uur onderweg. Het gaat hem over pakweg vijf kilometer, maar de weg is zodanig slecht en het verkeer vreselijk druk (één mierennest van auto's: degene die rijden zijn allemaal aan het claxonneren, degene die in panne staan toeteren niet maar houden de rest tegen) dat alles elke dag potvast zit tussen 7 uur s'ochtends en 7 uur s'avonds. Op 1 april gaat onze organisatie verhuizen (dit was zowiezo een tijdelijk onderkomen na de aardbeving, het huurcontract eindigt op 31 maart) en ik hou mijn hart vast hoe de nieuwe route naar de nieuwe - nog onbekende - bestemming er dan zal uit zien.

Ten tweede kost een auto veel geld en kan het alleen maar meer geld gaan kosten. Een auto van twintig jaar oud kost hier 5000 USD. Dat is ongeveer het maximale budget dat ik kan uitgeven. Hoe betrouwbaar denk je dat een auto van die leeftijd is in Haïti? Gelukkig hebben de meeste een lang leven achter de rug op de vlakgestreken geasfalteerde wegen in Miami en werden ze pas op hun vijftiende naar Haïti geëxporteerd, maar toch vrees ik dat de putten en builen in de Haïtiaanse wegen er niet lang over doen om zelfs de meest robuuste Toyota Landcruiser te vernielen. Op de hoofdweg tussen Port au Prince en Pétionville - er passeren dagelijks duizenden auto's op dat stuk - zit al sinds ik de weg ken een gat in het midden van de weg ter grootte van een riooldeksel. Enfin, het is ook gewoonweg een riooldeksel die ontbreekt. Het gat is een anderhalve meter diep, wie er in tuimelt, komt in de riool en bij de ratten terecht. Het gat ligt net achter een bocht en ik wil er volgende week een reportage gaan draaien want volgens mij hebben de 'ti marchants' - de kleine straatwinkeltjes - best wel hallucinante verhalen over moto's die er verongelukken en auto's die er hun voortrein finaal in de prak rijden. Wedden dat er eentje is die de doden turft?

Ten derde ben ik het beu om telkens een mecaniciën naar de auto te laten kijken die me vervolgens een rib probeert uit te trekken. De eerste mecaniciën die naar de eerste auto keek die ik wilde kopen (een Isuzu Trooper V6 jeep), vroeg langs de telefoon 100 dollar om de auto te evalueren. Dat bleken achteraf niet de 100 Haïtiaanse dollar te zijn waar ik aan dacht, maar wel 100 Amerikaanse dollar. De tweede mecaniciën die naar de tweede auto keek die ik interessant vond (een Toyota 4Runner SR5 V6 jeep), wilde aan de telefoon geen prijs bespreken, kwam vervolgens tot op kantoor en wilde ook daar geen prijs bespreken, reed vervolgens toerkes met de auto en vertelde me helemaal aan het eind dat ik hem 1000 gourdes schuldig was voor de geleverde diensten. Ik weigerde. Dat was dus de tweede afzetter op een totaal van twee auto's. Ik stel me voor hoe het afzetten verder gaat bij de mannen van de verzekeringen, bij de mannen van de in verkeer stelling en ga zo maar door.

De Isuzu

De kont van de Toyota 4Runner

Toyota 4Runner, zijzicht

Zegt de douane-officier: 'Dat zijn twee flessen champagne en vijf zakken chips te veel hé mijnheer'

2011-01-30T05:23:00.000-08:00

Het onmogelijke is geschied: we hebben onze 70 kilo extra bagage die Ingrid heeft nagestuurd al een week na aankomst uit de douane kunnen halen. En het heeft ons maar anderhalve dag en bij elkaar geteld 110 USD gekost!

Ik was op het ergste voorbereid. De horrorverhalen die ik nu al drie maanden hoor over het vrij krijgen van toegekomen colli's tartte elke verbeelding. Al naargelang de verhalen van diverse coöperanten van Broederlijk Delen hadden ze twee volle dagen moeten aanschuiven (van het kastje naar de muur uiteraard) en tussen de 100 en 400 euro 'onder tafel' moeten toeschuiven om de levering enigszins te bespoedigen. Ik ben als de dood voor corrupte officieren of dubieuze handlangers die er alles aan doen om de blanke die voor hen staat tot op zijn of haar onderbroek te pluimen. Na verschillende consultaties bij collega's had ik het volgende plan opgevat: ik vraag hulp aan Gotson, de directeur van Groupe Médialternatif. Hij kende iemand binnen het wereldje. Als dat niet werkt, vraag ik het aan de broer van Joe. Hij zìt in het wereldje. En als we de colli's daarna nog niet loskrijgen, dan schakel ik de ereconsul in. België heeft geen ambassade in Haïti, maar wel een consulaat. De consul is franstalig en eigenlijk te ziek om zijn functie nog waar te nemen, de ereconsul is nederlandstalig maar zit heel veel in Miami.

Uiteindelijk kreeg ik de klus gedaan in één volle namiddag. Dat heb ik vooral te danken aan mijn partner-in-crime: Wilzair, de chauffeur van Groupe Médialternatif. Ik had hem vooraf heetgestookt en hem beloofd om zijn carnavalsliedje op te nemen en te monteren tot een videoclip als hij mij voorbij alle raceteurs (de mannen die je hun diensten al aanbieden zodra je een voet buiten de auto zet op het terrein van de douane) en brokers (dat zijn zogenaamd officiële raceteurs met een sjiek naamkaartje en een vaste handdruk en een stralende glimlach en een torenhoge factuur) zou kunnen loodsen. Wilzair is namelijk buiten zijn uren als chauffeur ook nog loodgieter en artiest. Hij heeft een carnavalsliedje gemaakt over Aids (?) en au fond gaat het erover dat het leven niet stopt als je aids hebt.

Enfin we zijn er dus in geslaagd om het gespuis van ons af te schudden en in min of meer directe lijn naar het officiële kantoor van Immigration te gaan, waar een mijnheer met een officiële badge en een t-shirt met opdruk "Immigration Haïti: la lutte contre la contre-bande" (de strijd tegen de smokkel) ons met vaste hand begeleidde tot we twee autoritten verder (alle kantoren en opslagplaatsen van colli's liggen als een puzzel rond de luchthaven gespreid) uiteindelijk in een hangar terechtkwamen waar effectief onze twee kartonnen dozen in een rek lagen.

Daarna volgde een tamelijk vernederend rondje pottekijken: vijf officieren kwamen rond de dozen staan en haalden er alles uit. Het begon van boven, met diverse zakjes paprika chips (Ingrid had de lege gaten opgevuld met chips en pakjes papieren zakdoeken). Eén officier zat op een stoel, bekeek de zakjes chips zeer grondig, en noteerde toen iets op een leeg blad papier. Daarna noteerde de man ook de twee flessen cava - hij vroeg zijn collega's hem het jaar van productie op te zoeken op het etiket - en verder twintig kapstokken en ga zo maar door. Na tien minuten - ze waren klaar met de eerste doos en wierpen een vieze blik in de tweede doos - hielden ze er mee op. Het papier was ook aan twee kanten volgeschreven en ik denk dat hij geen tweede blad had.

Ik dacht dat ik nu mijn bagage wel in de auto kon laden. Tarara.

Het dossier groeide ondertussen uit tot een flinke twintig pagina's, ik weet niet hoeveel stempels er wel niet moeten op hebben gestaan. De man van Immigration reed met dat hele dossier en met ons maar zonder de bagage terug naar het hoofdkantoor waar ik ondertussen dringend een Prestige (hét bier van Haïti) nodig had. Na nog eens een kwartier rekenwerk moest ik in totaal een dikke 4000 gourdes betalen om de bagage vrij te krijgen.

Wij terug naar de hangar waar de bagage stond. Maar die jongens daar hadden er de brui aan gegeven. Barrière gesloten! Niks aan te doen, het zou niet voor vandaag zijn.

De volgende ochtend is Ingrid dan met Wilzair terug gereden naar de douane, en na tien minuten stond de bagage in de auto.

Die avond dronken we de eerste fles Cava met veel plezier en redelijk snel leeg.

2 weken in Port-au-Prince

2011-01-30T04:46:00.000-08:00

Bon, mijn 2^de week in Haïti zit er bijna op.

Gek, ik heb nog niks speciaals gedaan en toch heb ik me nog geen ogenblik verveeld.

Het is leuk om elke dag te ontwaken met een blauwe lucht en zon, ook al is het dan niet in een ideaal kader en is het Haitiaanse ritme niet het mijne (opstaan tussen 5 en 6, zowel weekdag als weekend) De wekker kunnen de buren zijn die hun religieuze mambo jambo à fond zetten, maar ook huilende baby’s, kraaiende hanen, blaffende honden, … Slapen met oordoppen begint al wat te wennen!

In m’n eentje ben ik nog niet verder geraakt dan van ons appartement tot aan de dichtstbijzijnde supermarkt. Ik zou een groot deel ervan met de taptap kunnen doen, maar om toch wat lichaamsbeweging te hebben, doe ik het te voet (uurtje heen/terug) Dat is op zich al speciaal, want ik val hier als blan te voet natuurlijk uit de toon.

Creools kennen is eigenlijk een noodzaak, dat maakt het makkelijker en veiliger op straat, maar ik geraak precies maar niet verder dan les 4. Guerline (gèlin an kreyol) , de oppas van Mathias, doet haar best om mij vragen te stellen en mijn antwoorden te verbeteren, maar ze verstaat ook Frans en je weet hoe dat gaat: gemakkelijk gaat ook!

Donderdag ben ik voor ’t eerst in een tentenkamp geweest. Wilzer, de chauffeur van Groupe Media-alternatif, kwam me ’s morgens vroeg oppikken om onze kartons in de luchthaven te recupereren –daarover zal Hans nog wel wat posten- Wilzer had de auto volgeladen met een tafel, stoelen en laptops van het telecentre des jeunes die hij met Charlemagne, de ‘hennige’ moniteur van dit project dagelijks installeert in één van de kampen. Vooral de rit heen en terug was een avontuur: het rijden op binnenwegen die die naam niet waard zijn, door sloppenwijken in een auto waarvan de koppeling het op elk moment kon begeven met Wilzers salsa loeihard, verkondigend dat canaval li fèt is.

Carnaval, ik kijk er al naar uit. Dat moet hier iets geven. Het beste lijkt me om dit te vieren onder begeleiding van een local. Daarover moeten we hem eens aanspreken. Vandaag gaat Hans trouwens een carnavalsclip van hem opnemen. Mwen renmen konnen. (ik ben benieuwd)

Eigenlijk breng ik veel tijd door op ons terras met ‘Ann pale kreyol’, cursus Creools van Lies geleend en ‘Mountains beyond mountains’ , Pulitzer prijs winnaar dat het waar gebeurd verhaal vertelt van Dr Paul Farmer en zijn ziekenhuis ‘Zanmi Lasante’ in Haïti.

We hadden plannen om dit weekend in Jacmel door te brengen, maar dat gaat jammer genoeg niet door. Hopelijk volgend weekend! Vorig weekend was mooi gevuld: Vrijdagavond hadden we een verrassingsfeestje voor de verjaardag van Lies en haar mama. Op zaterdag zijn we met Dirk, een Vlaming die hier al jàren woont en werkt, op bezoek geweest in een orfelina (een zogenaamd weeshuis, maar de meeste kinderen hebben nog wel ouders die zelf de middelen niet hebben om voor hen te zorgen) De Canadese Mme Gladys runt dit weeshuis en een hospitaal. Woensdag heb ik een afspraak met haar voor eventueel vrijwilligerswerk. Zaterdagavond zijn we uit geweest met collega-coöperant Dirk en zijn vriendin. En op zondag waren we voor een etentje uitgenodigd bij Hans’ baas Gotson. De Haitianen hebben een erg lekkere keuken. Spijtig dat al die Creoolse plats niet binnen iedereen zijn mogelijkheden liggen.

Elke dag eindigt hier met een koude douche, letterlijk! Ingrid (vriendin in B.) wist toch ook daar een positieve noot aan te geven en daarmee troost ik me dan nu maar!

Permis de Séjour: de laatste meters

2011-01-29T04:47:00.000-08:00

Na drie maanden is mijn verblijfsvergunning voor Haïti bijna in orde. Na het verzamelen van een hoop documenten nodig om de formaliteiten rond te krijgen moest ik nog aan een lange wedloop beginnen van tig bezoeken aan banken, immigratiediensten en handlangers. Na veel vijven en zessen heb ik uiteindelijk een permis de sejour, maar het is nog niet helemaal in orde. Want op de lege pagina die jullie op de foto zien moeten nog twee stempels komen van het 'directoraat generaal van de politie van Haïti'. Daarna ga ik mijn permis inkaderen en boven mijn bed hangen.

JWET POU KOB

2011-01-26T05:52:00.001-08:00

In Haïti is slechts één munteenheid. Dat is de Haïtiaanse Gourde (HTG). 1 Amerikaanse Dollar (USD) is vandaag 40 Haïtiaanse Gourdes waard. Die koers blijft de laatste maanden redelijk stabiel.

In de praktijk blijkt Haïti drie munteenheden te hanteren: de Haïtiaanse Gourde, de Haïtiaanse Dollar en de Amerikaanse Dollar.

De man op de straat telt in Haïtiaanse Dollar. 1 Haïtiaanse Dollar staat gelijk met 5 Haïtiaanse Gourde. Je betaalt de tomaten en bananen die je koopt op straat in Haïtiaanse Dollar.

In een sjiek restaurant en in de meeste hotels zijn alle prijzen aangegeven in USD. Je kan er ook maar best betalen in USD, want ze rekenen 42 HTG voor 1 USD als je in Gourdes wil betalen. Ook als je onderhandelt over goederen zoals een auto of de huur van een woning, zijn de bedragen in USD.

In een supermarkt kan het alle kanten uit gaan. In de Megamarkt, een grote winkel waar we soms op zaterdag gaan inkopen doen (als we een auto hebben kunnen scoren), moet je in USD betalen. In de Giant, de sjiekste supermarkt van Pétionville die drie maanden na de aardbeving is opengegaan, betaal je in HTG, de gewone Haïtiaanse Gourde dus. Maar in de Olympic Market, hier om de hoek, staan alle prijzen aangegeven in Haïtiaanse Dollars. Ook het kasticket: Haïtiaanse Dollars.

Je moet de samenleving al heel goed kunnen doorgronden om te weten te komen in welke munt je wordt verondersteld te rekenen.

Maar het strafste van al is: DE HAITIAANSE DOLLAR BESTAAT NIET!

Om het met een concreet voorbeeld uit te leggen. Ik ga winkelen in de Olympic Market, ik krijg aan de kassa een kasticket waar op staat: à payer: 144 Dollars. Dat zijn dus geen Amerikaanse Dollars, maar de Haïtiaanse Dollars die dus niet bestaan. Dus zeg ik tegen die mevrouw aan de kassa. "Dat is nu jammer zie, maar ik heb vandaag mijn Haïtiaanse Dollars niet bij me". Dan kijkt die mevrouw naar mij alsof ze het in Keulen hoort donderen. "Nee mijnheer, die bestaan niet." Ik zeg: "ja maar ik zie het wel zo staan op het kasticket!". Zij weer: "ja mijnheer maar u moet dat omrekenen naar de gourde, dus u moet maal vijf doen". Ik: "ik kan niet rekenen, doet u het mij eens voor". Zij (vraagt aan een collega): "hei Joe, heb je een rekenmachine voor mij?"

Zo gaat dat dus constant. Wij betalen de poetsvrouw 375 gourdes per keer, maar voor haar zijn die 375 gourdes die daar voor haar klaar liggen 75 Dollar. Als ik tegen mijn collega Beethoven zeg dat ik 15 bananen heb kunnen kopen voor 125 gourdes, dan zegt hij tegen mij: "hoeveel is dat ook alweer in Dollar?"

De Haïtianen rekenen dus in een munt die volledig fictief is. En ze maken er ook misbruik van. Zo lieten wij een mecanicien komen kijken naar een auto die te koop stond. Langs de telefoon was een tarief afgesproken van 100 Dollar. Omdat de Haïtiaan denkt in Haïtiaanse Dollar gaan we er dus van uit dat we die man 500 gourdes gaan betalen. Komt die man de controle van de auto doen, en zegt hij achteraf dat hij niet tevreden is met 500 gourdes. "Ik had het wel over 100 USD hé", protesteert hij. Die verwarring is echt vervelend. Als buitenstaander moet je voortdurend alert zijn als iemand spreekt over Dollar. "Is het nu den Amerikaanse of is het den Haïtiaanse?"

Het is en blijft een spel voor deze mensen die onderhandelen als tweede natuur hebben en graag veel tijd uit trekken om over de prijs van een banaan te negocieren.

Vandaar dus Jwet pou Kob: een Spel van Geld.

LIES EN RINA SAMEN JARIG

2011-01-20T06:52:00.000-08:00

Rina en Jef en Ingrid zijn allemaal op 17 januari in Port au Prince aangekomen. Rina en Jef met een vlucht van Air Caraïbes, Ingrid met een vlucht van Air France. Rina en Jef werden afgehaald met een blinkende geacclimatiseerde Toyota Landcruiser van RNDDH (de mensenrechten organisatie waar Lies voor werkt) en Ingrid werd drie uur later afgehaald met de vreselijk oude Isuzu Trooper van mijn organisatie. Op weg naar huis trapte de chauffeur door de koppeling...

Al goed dat Ingrid geen dag eerder aankwam, want anders had ze samen met ex-dictator François Duvalier ofte 'Baby Doc' aan boord van het vliegtuig gezeten.

Rina is de mama van Lies en ze is op de kop vijfentwintig jaar jonger dan haar dochter. Ze zijn samen jarig op 21 januari. Joe had een feestje in gedachten met beschilderde t-shirts en een vette gateau. Hij nodigde zijn familie uit en zo kwam het dat Ingrid al heel snel na haar aankomst in een typisch Haïtiaans verjaardagsfeestje terechtkwam.

Meer foto's op http://web.me.com/hansmanshoven/rinaenlies/

Kreools

2011-01-15T13:39:00.000-08:00

Haiti is officieel een tweetalig land: het Kreools en het Frans zijn -op papier tenminste- evenwaardig. Op school worden de lessen in het Frans gegeven, maar thuis spreekt iedereen Kreools. Mensen die nooit naar school zijn geweest of kinderen die niet naar school gaan, en dat zijn er nogal wat, spreken dus enkel Kreools.

Dat leidt tot nogal wat vreemde situaties.

Het Frans is de taal van de elite geworden. Als presidentskandidaten tijdens de verkiezingscampagnes het volk toespreken, doen ze dat in vlekkeloos Kreools. Eenmaal verkozen, veranderen alle politici hun taal. Van dan af spreken ze vlekkeloos Frans.

Lies, mijn collega die werkt voor de mensenrechtenorganisatie RNDDH, was onlangs getuige bij een assisenzaak. De beschuldigde, die enkel Kreools spreekt en geen woord Frans verstaat, werd volledig berecht in het Frans. De beschuldigde kon geen vertaler betalen. Mensenrechten, hallo?

Joe, de Haitiaanse man van Lies, was drie maanden geleden op zoek naar een huis om te huren. Hij had een interessant pand gezien en belde naar het nummer dat op de 'te huur' affiche stond. Hij startte het gesprek langs de telefoon in het Kreools, en de verhuurder wist hem al meteen te vertellen dat het huis niet voor hem in aanmerking zou komen. Twee dagen later belde Joe opnieuw met diezelfde mijnheer, maar dit keer begon hij beleefd in schoon Frans te spreken. Plotseling ontstond er een dialoog, ja het huis was nog te huur, was meteen beschikbaar, etc.

Ja, je kan dus spreken van een soort van taalracisme. Maar hallo, was (is) dat in ons Belgenlandje ook niet het geval?

Het doet me overigens denken aan de indigena's in Peru. Dat is een geïsoleerde maar grote groep Peruanen die enkel het Quetcha spreken. Voornamelijk boeren. Nu geloof ik niet dat het Quechua een officiëel erkende taal is in Peru. Die mensen moeten vechten voor het behoud van hun taal en hun cultuur. Ook daar worden mensenrechten niet gerespecteerd.

En in het voorlees kinderboekje (in het Kreools) dat ik nu aan het lezen ben worden de mensenrechten al evenmin gerespecteerd. Tinik, nauwelijks twaalf jaar, moet gaan werken van zijn moeder en krijgt zweepslagen in het huis van rijke Haïtianen waar hij als een slaafje aan de afwas staat. Zou kinderboekenuitgeverij Clavis dit soort onderwerpen niet anders brengen voor kinderen vanaf vier jaar?

PS: al goed dat er tekeningen bij staan, anders zou ik de plot niet eens begrijpen...

12 januari 2011

2011-01-12T13:41:00.000-08:00

Alle hotels zitten vol met journalisten. En alle kerken met Haïtianen.

President (nog tot 7 februari) Preval heeft 12 januari tot een nationale dag van rouw uitgeroepen. Vertaald naar de praktijk: niemand moet gaan werken. Dat valt overigens niet zo erg op in een land met 75 % werkloosheid onder de actieve bevolking.

Vandaag is het exact een jaar geleden dat op 300.000 mensen het leven lieten in een vreselijke aardbeving.

Ik ging kijken aan het presidentieel paleis en op het grote plein 'Champs de Mars'. Een massa volk op de been, veel camera's en opvallend veel blanken. Dus ook opvallend veel bedelaars en verkopers die petjes en rieten hoeden proberen te verkopen aan blanken die vechten tegen zonnebrand. Veel muziek ook.

De rouw is voorbij. Mensen zingen en dansen in kerken, de dienst duurt soms wel drie uur lang.

In plaats van rouw is nu woede gekomen. Er werden miljoenen dollars ingezameld, en tot nu toe is daar nog bijna niets van naar de Haïtiaanse bevolking gegaan.

Om precies zeven minuten voor vijf in de namiddag gebeurde er deze keer gelukkig niks. Ik stond op mijn terras en nam een foto, op de minuut precies een jaar nadat het nemen van diezelfde foto allicht een onscherp beeld zou hebben opgeleverd. Muren bleven staan. De zon ging ongegeneerd onder. Vandaag zou niemand sterven.

Ik maakte een video slideshow op basis van enkele foto's die mijn organisatie op 13 januari vroeg in de ochtend nam.

Toch nog even een link meegeven naar de persoonlijke belevenis van Joris, een collega van mij die de aardbeving van op zijn dakterras meemaakte. Hallucinant.

BED

2011-01-06T05:30:00.000-08:00

Ik was voor de Kerst in New York. Wie dat verhaal wil lezen, moet even naar de tab "english" bovenaan de pagina gaan.

Tijd voor een nieuw bed. Niet dat ik op de grond sliep. Maar mijn bed was een miskoop van Lies. Ze had een queen size gekocht en na de levering bleek het een maatje kleiner te zijn. Voor mij was dat best ok, maar nu er binnenkort iemand bij gaat komen, moest ik opnieuw naar de beddenwinkel. 500 dollar voor een beddenbak, een matras en zes pootjes, niet niks.

Een bed kopen is één ding, een bed thuis krijgen is nog wat anders. Voor 15 dollar extra willen ze het bed wel thuis leveren. En omdat Lies en Joe en ikzelf nog altijd geen deftig vervoer hebben, vroegen we of we met de beddenleverancier mee naar huis mochten. Dat was geen probleem.

Ze binden het bed op het dak van een taptap, zoals je ziet op de foto. Ik vond het zelf een heel aangename rit, omdat ik meestal helemaal gewrongen tussen twaalf andere mensen in krek hetzelfde soort taptap zit. Het was even echt genieten.

Heel even maar. Want de pootjes pasten niet onder het bed. Bovendien waren de voorziene gaatjes in de beddenbak beschadigd zodat de schroefdraad van de pootjes er geen grip op kreeg.

Vandaag loop ik dus rond met die zes pootjes in mijn rugzak en ga ik terug naar de winkel. Maar eigenlijk zou ik ook de beddenbak integraal willen ruilen. Ik vrees dat het gaat eindigen met zes cementblokken onder mijn bed. Er is een bouwhandelaar (enfin er staat elke dag iemand naast een hoop stenen op straat) niet ver van ons huis. Ik schat dat ik sterk genoeg ben om twee cementblokken in één keer te dragen. Dat wordt dus drie keer op en af. En daarmee zit mijn agenda op zaterdagvoormiddag ook weer vol.

Manos Unidas

2010-12-25T13:36:00.000-08:00

Jacmel. Het veelbelovende stadje aan de zee lonkte al sinds een maand naar mij, maar ik vond tot nog toe geen transport. Gelukkig kreeg ik een opdracht vast van Manos Unidas, een Spaanse organisatie, die via Broederlijk Delen bij mij terecht waren gekomen. Manos Unidas werkt met locale organisaties in Haiti. In Jacmel is dat met Caritas en met Ojucah. Die twee projecten zouden we gaan filmen.

Jacmel, here we come! Beethoven ging met me mee. Hij stak ongeveer 80 % van zijn energie in het organiseren van het vervoer, de checkup van de auto, de benzine, het regelmatig aanvullen van het waterreservoir en afkoelen van de remmen. We bezochten de eerste dag beide projecten om met hun directeur de planning van de opnamedagen door te spreken. Op dag twee en drie filmden we.

De eerste foto is genomen in ons hotel, langs de zee. We logeerden in hotel Amitié, dat was een tip die ik had gekregen van mijn voorganger Pieter. Prachtige locatie, verzorgde kamers, lekker eten, goeie sfeer. Beethoven sakkerde wel dat het 17 km buiten Jacmel zelf lag, maar toen hij van de hoteleigenaar te horen kreeg dat je in het etablissement ernaast mooie Dominicaanse vrouwen kon gaan opzoeken, kon er terug een schaars lachje van af. Ik begreep eigenlijk niets van Beethovens' bezorgdheid over die afstand en de benzine, altijd maar weer die benzine, tot ik op de laatste dag te horen kreeg dat alle benzinestations van Jacmel tot Port au Prince gesloten waren omdat de bevoorrading was stopgezet. We raakten nog net terug thuis, maar de drie volgende dagen heeft niemand van Groupe Médialternatif de auto kunnen gebruiken. Er was geen benzine meer in Haiti. Dit is een in scène gezette crisis ofte 'Crise Gaz' die elk jaar in december opnieuw het land in rep en roer zet. Blijkbaar is het dé manier bij uitstek om de prijs twee weken voor nieuwjaar de hoogte in te jagen. Op die manier raken de werknemers aan de benzinestations onder een vals voorwendsel aan hun eindejaarspremie.

Het eerste project dat we bezochten was er eentje van Caritas. Kwam er uit de pater die ons voor de camera te woord stond weinig nieuws, des te meer kracht kreeg de reportage toen we later in de "scholen" zelf gingen filmen. Het zijn geimproviseerde scholen, de leerlingen zitten per klas in een tent (gift van Manos Unidas) tot er geld is om een nieuw en stevig gebouw neer te poten. Maar of dat ooit nog in beton zal zijn is maar de vraag. De meeste studenten lijden namelijk aan een betonsyndroom. Wat wil je, als je met je eigen ogen klasgenootjes hebt zien sterven onder het puin, dan klinkt beton als een moordwapen. Scholen die al wel geld bij elkaar kregen voor nieuwe solide gebouwen, maken de plafonds en het dak in een houtstructuur.

Ik had het geluk om een zeer sterke getuigenis van een heel leuk meisje van 9 te kunnen filmen. Toen ik aan de directrice vroeg of ze me een kind kon aanduiden dat over 12 januari zou kunnen vertellen, wees ze me Samira aan. En het was bingo. Die getuigenis bracht me op het idee om de reportage voor Manos Unidas te beginnen met enkele archiefbeelden van de aardbeving zelf, gevolgd door het gesprek met Samira. Toen ik eergisteren in dat verband doorheen ongeveer een uur archiefmateriaal spoelde van vlak na de aardbeving, draaide mijn maag om. Beethoven en Wilizair (de chauffeur van Groupe Médialteratif) hadden honderden doden gefilmd. Het ene beeld al gruwelijker dan het andere. Gedegouteerd besloot ik om geen enkele dode te tonen, enkel maar platgeslagen gebouwen.

Op dag twee filmden we het project van Ojucah. Dat ligt in de 'Vallée de Jacmel', maar wat daar zo vallée aan is, moet iemand mij eens vertellen, want we moesten eerst een uur omhoog de bergen in rijden. Maar eenmaal boven wachtte ons een schitterend panorama (zie foto hierboven). In deze bergen leven bijna duizend boeren met hun gezin. Ze leven enkel van landbouw. Dankzij de steun van Manos Unidas werden er 120 muildieren aan de boeren geschonken (dat gebeurt bij wijze van loting). Zo'n muildier vervangt eigenlijk een auto. Het muildier wordt gepakt en gezakt met kinderen, met water en met landbouwproducten. Met de opbrengst van hun groententuin kunnen de boeren nu beneden naar de markt in het dorp gaan. Het muildier draagt het water dat de boerinnen aan de bron gaan halen. En dankzij de muildieren kunnen de kinderen veel sneller op school geraken.

Jacmel. Ik ga er zeker nog eens terug. Met Ingrid deze keer.

Iteca

2010-12-23T09:39:00.000-08:00

Onlangs ben ik twee dagen in Gressier gaan filmen bij Iteca, dat is een organisatie die zich inzet voor arme boeren. Hoewel Gressier aan de zee grenst, moet je met een jeep een behoorlijk steil pad omhoog klauteren eer je bij die boerengemeenschap terecht komt.

Het deed goed om eens buiten te komen. De kanker (1) die Port au Prince heet is een plek die niet meteen energie geeft en Pétionville - dat is dan waar ik woon en werk - is al bijna even verstikkend (2).

Bij die boeren is de tijd echt blijven stil staan. Ze hadden al niks, en na de aardbeving hebben ze nog minder. Er is geen electriciteit, geen water, geen gas, ... ach, er is gewoon geen enkele vorm van comfort aanwezig in de huizen van die mensen. Maar. Ze hebben wel hun eigen kokos- en amandelboom, hun eigen groententuin. Ze gaan niet dood van de honger. En Iteca schonk aan elk van hen een reeks kippen. En een haan, want de boel moet blijven draaien. En nog belangrijker wat mij betreft: het is er rustig. Wij raakten met een hele straffe Toyota Landcruiser tot halfweg. Aandrijving op de vier wielen. Banden voor zwaar terrein. Sperdifferentieel ingeschakeld. Toen ging het niet meer. Daarna moesten we een half uur te voet stappen. Geen auto's, geen claxons. Alleen een haan.

Ik maakte er opnames voor een filmpje voor Broederlijk Delen terwijl Chris De Stoop, journalist bij Knack, de boeren en de projectverantwoordelijke interviewde. Broederlijk Delen steunt Iteca voornamelijk in de vorm van een coördinator. Dat is in dit geval landbouwingenieur Dirk, een limburger. Hij woont al vier jaar in Haïti, spreekt perfect Kreools en heeft een Haïtiaanse vriendin.

We waren aanwezig bij de vaccinatie van de kippen die de boeren van de organisatie Iteca hadden gekregen en daarna gingen we kijken naar de nieuwe huizen die deze boeren vanaf januari 2011 gaan krijgen. Het zijn huizen in cementblokken of rots die door Caritas Zwitserland aan Iteca werden geschonken. De huizen zijn 40 vierkante meter groot en er zijn binnenmuren. Dat is uitzonderlijk veel luxe want de meeste woningen die hier worden geschonken door de internationale noodhulporganisaties halen die 40 vierkante meter niet en zijn bovendien lege kasten, zeg maar een huis zonder binnenmuren. In de marge moet ik ook vermelden dat een doorsnee gezin in Haïti 3 kinderen heeft en dat de ouders en kinderen en kleinkinderen vaak in één huis wonen. Haïtianen zijn gewoon met vier in één bed te slapen en dat is dan niet om opgewonden van te raken maar helaas uit pure noodzaak. Die nieuwbouwwoningen zullen tot op zeker hoogte bestand zijn tegen aardbevingen en orkanen. Bovendien krijgt elke woning een zonnepaneel op het dak, genoeg om een lampje te laten branden, en komt er een toilet los van de woning - een latrine heet dat hier, en dat is belangrijk in deze tijden van cholera.

Maar voorlopig is hét grote probleem om die woningen tot bij de boeren zelf te krijgen. Zoals ik al eerder aanhaalde, stopt de weg op een bepaald moment en moet je beginnen lopen. Dat gaat nog wel als je alleen maar een camera en statief te dragen hebt, maar met een huis is dat al wat anders; Omdat de burgemeester van Gressier zelf niet met een voorstel kwam, hebben de boeren dan maar zelf het initiatief genomen. Ze zijn nu met alle mannen van het dorp een weg aan het uitkappen in de bergrotsen. Tegen januari zouden vrachtwagen-jeeps toegang moeten hebben tot de eerste terreinen.

Ik herinner me van dit bezoek vooral de gastvrijheid van die bijzonder arme boeren. Als we ergens aankwamen, moesten we altijd iets mee eten of mee drinken. Een man van over de zestig kroop op blote voeten in een boom om voor ons een verse kokos af te snijden. Een boerin kookte voor ons een soort zoete aardappel. En een andere kwam aanzetten met koffie. Dan word je heel klein vanbinnen hoor.

(1) Waarom Port au Prince een kanker is? Wel, de hoofdstad is ontworpen voor 200.000 mensen, maar er wonen nu 2.000.000 mensen. Dat zegt genoeg.
Ik zal niet gauw het beeld vergeten van de middenberm op Carrefour. Carrefour is een wijk in Port au Prince en het is - zoals de naam laat vermoeden - een verkeersknooppunt voor alle vervoer naar het zuiden. Op een bepaald stukje van de weg die ze al vier jaar aan het herstellen zijn (!) is er een middenberm die juist 2 meter breed is en naar mijn inschatting een kilometer lang. Die middenberm staat vol met tenten. Op 30 cm van de ingang van zo'n tent rijden dagelijks duizenden auto's richting zuiden. En op 30 cm van de uitgang van diezelfde tent rijden dagelijks duizenden auto's weer de stad in. Daar zou ik graag een reportage over maken, maar dan zou ik vermoedelijk mijn leven riskeren. Die strook, dat moet de hel zijn.

(2) Waarom Pétionville verstikkend is? Wel, Pétionville houdt de schijn hoog, het is nu hét nieuwe commerciële centrum van het land. Maar net zoals in Port au Prince staan alle mogelijke rustige open plekken zoals pleinen, voetbalvelden, parken en zelfs één golfterrein (bij mijn weten het enige in Haïti) sinds 12 januari 2010 vol met tenten. Lies heeft een baby. Mathias is één jaar. Maar mama is nog nooit met hem in de koets kunnen gaan wandelen.
Een jeep-koets: dat is nog eens een idee!

De Kapper

2010-12-10T14:13:00.000-08:00

Na de spiegel dus naar de kapper.

Wie het nieuws een beetje volgt, weet dat er hier in Haiti op dit ogenblik veel manifestaties zijn tegen de beslissing om enkel Jude Célestin en Mirlande Manigat door te sturen naar de tweede ronde van de presidentsverkiezingen. Michel Martelly, die op de derde plaats eindigde, valt dus uit de boot. Maar de kale en in volkse buurten bijzonder populaire zanger Martelly zal en moet de nieuwe president worden. Dat vinden dus een pak van de betogers die gisteren de hoofdzetel van de partij van Jude Céléstin in brand staken. Na de betoging kwam er een tegenbetoging, en nu zit iedereen tegen elkaar te roepen en te schelden en (soms) te schieten. Alle wegen zijn geblokkeerd en omdat voedselbevoorrading onmogelijk is, zijn alle winkels gesloten. Alle ambassades zijn gesloten. Alle kantoren zijn gesloten, ook het kantoor waar ik werk.

Ik zit al drie dagen thuis. Hier in ons doodlopend straatje merken wij niet veel van al die onrust. Maar een mens moet toch iets doen? Gelukkig heb ik net vorige week samen met journalist Chris De Stoop één van de partnerorganisaties van Broederlijk Delen bezocht. Chris gaat drie verhalen schrijven voor Knack en ik filmde het reilen en zeilen van Iteca, een organisatie die zich vooral focust op enkele boerengemeenschappen in de bergen. De beelden en de interviews staan op mijn computer, dus kon ik me de afgelopen dagen bezig houden met die montage.

En toen dat klaar was, ging ik naar de kapper. Die vond ik op een kilometer van ons huis. Op straat was nauwelijks een auto te zien. Alle winkels zijn dicht. Iedereen loopt te voet, jongens voetballen op de anders zo drukke straat. Ik zag geen barricades. En ook geen blanken. En de kapper? Die trimde en trimde en trimde. Tot ik stop zei.

De Spiegel

2010-12-07T10:08:00.000-08:00

Een badkamer zonder spiegel? Ik moest het er meer dan een maand mee doen. Er was overigens ook geen douchegordijn, geen kast en geen badmatje toen ik mijn kamer in gebruik nam. Maar goed, die spullen vond ik in de loop van de afgelopen maand in verschillende winkels.

De spiegel, dat was een ander verhaal. Geen enkele winkel, ook niet de Haitiaanse versie van de Ikea, verkoopt een spiegel. Toen ik uiteindelijk de strijd opgaf, vroeg de chauffeur van Groupe Médialternatif me: "maar waarom koop je dat niet op de straat?"

Inderdaad, de doorsnee Haitiaan koopt alles op straat. Zijn meubels, zijn eten, zijn matrassen, zijn medicijnen. Maar wij, verwende 'blancs', moeten zo nodig in de rustige en besloten omgeving van een winkel ons ding kunnen doen. En dus zei ik uiteindelijk tegen Wilizair, de chauffeur, dat hij voor mij mocht beginnen uitkijken naar een spiegel. Nauwelijks een week later merkte hij langs de kant van de weg een straatverkoper op die een aquarium en een tv-antenne en een spiegel verkocht. En nu ben ik eindelijk, bijna twee maanden na mijn aankomst in Haiti, de trotse eigenaar van een spiegel geworden.

De spiegel zegt: jij moet dringend naar de kapper.

Attestation Bancaire

2010-12-07T10:06:00.000-08:00

Mijn eerste bezoek aan de beste bank van Haïti, Sogebank, was bij aanvang niet zo bijzonder. Ik had van mijn collega's van Broederlijk Delen vernomen dat ik lang zou moeten wachten. En inderdaad, de rij staat tot buiten. Dat is de rij van mensen die geld komen afhalen. Maar ik moest daar voor iets anders zijn. Mijn "Attestation Bancaire". Ik schrijf het met een hoofdletter, omdat dit document na mijn vijfde bankbezoek en de gecumuleerde 7 uur wachttijd in mijn hoofd zodanige proporties had aangenomen dat wat mij betreft mijn leven ervan begon af te hangen.

Het Attestation Bancaire is nodig om een "permis de séjour" aan te vragen, want na drie maanden vervalt mijn toeristenvisum en moet ik dus zorgen dat ik mijn verblijfsvergunning in orde heb.

Voor het "Attestation Bancaire" moet je bij de klantendienst van de bank zijn. Dat is een soort van aparte rij wachtende klanten. Het begint ermee dat je dus een bankrekening in Haiti moet openen. Aan dat loket hoefde ik de eerste keer maar veertig minuten aan te schuiven. Ik toonde de mevrouw mijn paspoort toen ze naar een identificatie vroeg, maar ze had twee bewijzen nodig dat ik Hans Manshoven ben. Dus ook nog mijn Belgische identiteitskaart graag. Geen speld tussen te krijgen en ik terug naar huis. Genoeg bank voor vandaag.

De tweede keer had ik beide identiteitsbewijzen bij me en ook een boek om de verloren tijd aangenaam in te vullen. Deze keer stond ik voor de mevrouw van de klantendienst na anderhalfuur wachten. Ik kreeg alles voor elkaar, maar het Attestation Bancaire? Nope, "dat gaat helaas niet mijnheer. Onze administratie heeft drie dagen nodig om het openen van uw rekening te verwerken en pas daarna kan u terugkomen om een Attestation Bancaire aan te vragen."

De derde keer - grote fout hier, ik was een boek vergeten mee te nemen - ging ik naar een ander filiaal van de bank. Ik veronderstel dat het personeel er werd geselecteerd op klantonvriendelijkheid. Ik schoof twee uur aan en kwam bij een bediende die er niet mee kon lachen dat ik mijn beklag deed over de lange wachttijd.

Oh ja, en denk er ook een radio bij die niet goed staat afgesteld. Twee uur luisteren naar een post die de hele tijd schuift van de ene frequentie naar de andere en daartussen in enkel ruis geeft. We luisterden er met zo'n 100 klanten en 4 man personeel naar. En niemand die gek werd.

Nu goed, ik leg braaf mijn documenten voor: identiteitskaart , paspoort, spaarboekje. Ze maakt de papieren in orde en zegt helemaal op het einde: "Dat is dan 42 dollar mijnheer". Nu, ik wist helemaal niet dat een document dat moet aantonen dat je een bankrekening hebt, ook nog geld zou kosten. Dus had ik ook geen geld bij me - het is zo al erg genoeg dat je als 'blanc' met je paspoort en identiteitskaart op zak naar een bank moet gaan. Je moet er altijd goed op je tellen passen.

Ik probeerde nog een bocht om het probleem heen te maken door voor te stellen dat geld dan maar van mijn bankrekening te halen, maar dat ging helaas niet. Ik had er eerder die week maar 50 dollar op gestort en er moet altijd een tegoed van minstens 10 dollar op staan. Niks aan te doen, ik zou nog eens moeten terugkomen, maar als ik op vrijdag zou komen, zou ze mij wel herkennen en dan mocht ik de rij voorsteken.

Vrijdag is zowiezo geen goede dag om naar de bank te gaan. Dan gaan mensen geld afhalen om in het weekend op te doen. Ook het begin van de maand is geen goed idee, want dan gaan mensen geld afhalen omdat hun loon is gestort. Ook net voor en na de presidentsverkiezingen: geen goed idee. Laat ons maar samenvatten: banken zijn nooit een goed idee. Maar ik zou een voorrangsbehandeling krijgen, dus ging ik vrijdagvoormiddag eens kijken. Maar mijn madam was niet aan het werk, zo bleek. "Kom deze namiddag maar terug", gooit de lelijkste van ze allemaal me in het gezicht.

In de namiddag ging ik opnieuw, en daar zat ze, mijn bankprinses. En ze herkende me - niet moeilijk, want de meeste andere 'blancs' sturen zwart personeel naar de bank om het slopende aanschuifwerk te doen. Ze gebaarde dat ik aan haar bureel kon komen zitten, maar eigenlijk dus ook naast een klant die zij op dat moment aan het helpen was. En na die klant hielp ze nog een andere, en tegelijk komen andere mensen vragen stellen (onder andere waarom de 'blanc' voorrang krijgt op alle anderen die al twee uur aan het aanschuiven zijn) of goeiendag zeggen. Nadat ik dit circus drie kwartier had volgehouden stelde ik voor om te vertrekken en nooit meer terug te keren. Toen pas nam ze mijn documenten aan: mijn paspoort, mijn identiteitskaart, mijn spaarboekje en mijn 42 dollar. Een kwartier later was ze klaar met me. Ze schoof me een nieuw document in mijn handen. "Hiermee kan u volgende maandag terugkomen om uw Attestation Bancaire op te halen". Ik denk dat ik toen al in een stadium was waar ongeloof geen plaats meer had, een soort fase waarin je om jezelf heen zweeft en jezelf ziet staan in een bank waar muren op je af komen.

Maandag ging ik opnieuw naar de bank - de bewaker die iedereen fouilleert aan de ingang kent me al - en na vijftien minuten stond ik terug buiten met mijn Attestation Bancaire. Kijk er maar eens goed naar.

Tot daar mijn laatste bezoek uit mijn leven aan een bank in Haiti.

Na de lijdensweg in de bank, op naar de volgende: de internetwinkel.

Wordt vervolgd.

Ons huis

2010-11-30T05:24:00.000-08:00

Wij wonen op Delmas 75, Impasse Dagina 10 in Pétionville. Ik heb hard mijn best gedaan om de exacte locatie op te sporen op Googlemaps, en hier zie je het resultaat:

Ons huis is waar het blauwe bolletje staat. Zo'n vier kilometer in vogelvlucht van de zee, maar ik zou bijgod niet weten hoe ik daar ooit zou kunnen geraken.
De coördinaten voor Google Earth zijn:

18°32'23.11" N

72°17'04.82" W

Huizen in Haïti hebben rare attributen die huizen in België niet hebben. Ik toon enkele typische voorbeelden die ik in ons huis fotografeerde.

De ramen zijn niet het soort ramen die wij thuis hebben. Ramen zijn korte stukjes glas die horizontaal boven elkaar worden geplaatst, en met een hendeltje kan je die dan naar believen in elke stand tussen 'open' en 'dicht' zetten. Aan de buitenkant staat er een muggengaas tegen en verder heeft elk raam ook een metalen traliewerk om eventuele dieven af te schrikken.

Elke kamer heeft een ventilator. We zijn ondertussen bijna december en daardoor koelt het 's nachts voldoende af en heb je die niet nodig, maar overdag zetten we hem toch vaak op. Vanaf maart - zo heeft de huisbaas beloofd - zou er een heuse airconditioning komen op elke slaapkamer. Ik ben benieuwd...

Elk bed heeft een muskietennet. Dat zou niet nodig zijn indien elke deur en elk raam in huis een muggengaas zou hebben, maar de toegang beneden en het raam beneden bieden geen bescherming tegen muggen dus raken ze toch nog binnen.

Wij hebben geen aansluiting op water van de stad. Wat we wel hebben, is een collector die al het regenwater verzamelt in een betonnen put beneden. Maar om druk op het water te krijgen, sturen de pompen die je op de foto hieronder ziet het water uit die put naar twee 'chateaux de l'eau' die boven op het dak staan. Die 'Chatodo' zie je op de foto daaronder.
Onze waterpompen werken enkel als de stad stroom levert. Maar vermits de beide 'chateaux de l'eau' op ons dak een behoorlijk reservoir zijn, komen we altijd wel een dag of drie, vier toe eer ze leeg zijn. Als er dus drie dagen na elkaar geen stroom is, moeten we met een emmer het water uit de put beginnen scheppen en naar boven dragen en dan douchen op de oude manier: met een tuil het water over je heen gieten.

De inverter. Dat is het bakje dat je hieronder ziet. Samen met de batterijen (foto daar onder) zorgt de inverter voor de verdeling van stroom in huis indien de stad geen stroom levert. Toen we hier in oktober in trokken, was er maar een uur of twee per dag stroom. Nu is er al bijna zes uur per dag stroom!

Geen stroom van de stad? Geen probleem. De inverter zorgt ervoor dat de acht batterijen voortdurend worden opgeladen en met die batterijen kan je alle lichten in huis en de computers en de ventilatoren even aan de praat houden. Wat niet werkt op deze batterijen zijn dus de pompen voor de waterreservoirs, de koelkast (te hoge piekspanning bij aanslaan van thermostaat), de microgolfoven en het strijkijzer. De batterijen houden het een dag of twee uit - in functie van het gebruik - en daarna is er niets meer. Allicht komt er binnen een week of twee ook nog een generator bij. Met dat machien hebben we dus een backup van de backup. In Haiti moet je altijd een plan B hebben...

Hieronder zie je het lampje van de stroom. Als dat brandt, levert de stad stroom. Als het niet brandt, valt de koelkast uit. Stoppen de regenwaterpompen. En stopt het lampje dus ook.

Hangsloten. Hopen hangsloten. We hebben er 2 aan de poort buiten, 2 aan de deur beneden, 1 aan de deur van Lies en Joe hun kamer naar het terras, 2 aan de deur van mijn kamer naar het terras, en 1 aan de deur naar het grote terras aan de living. We zijn dus s'avonds letterlijk opgesloten. Niemand geraakt binnen, maar zelf geraken wij ook niet zomaar op 1, 2, 3 buiten. Langs het raam gaat ook al niet, want voor elk raam zit dus traliewerk.

Elk huis heeft als ultiem afschrikmiddel ook nog een prikkeldraad rond de ommuurde tuin. Dit is niet het soort van prikkeldraad waar je thuis een koe mee van straat houdt, nee dit is spul waar je diezelfde koe mee zou kunnen afslachten. Ik weet eigenlijk niet hoe die spullen worden aangebracht. Wie doet dat en vooral: hoe ziet die mens er (nog) uit?

Omdat we enkel regenwater hebben - en daar chloor aan toevoegen tegen algen en muggenlarven - moeten we ons drinkwater aankopen. Dit zijn hervulbare kruiken waar we een pompje op gezet hebben. Een kruik vullen kost iets meer dan een euro. Maar het probleem is niet de prijs, wel het transport. Hiermee wil je niet op een taptap zitten (nog zo een slecht idee dat ik zelf heb uitgeprobeerd is met een doos van 12 eieren een taptap nemen). We moeten altijd hopen dat iemand eens met ons en met onze lege kruiken naar een winkel wil rijden. Er rijden ook vrachtwagens rond die thuis je kruiken komen vullen, een beetje het stijl vrachtwagen dat in Belgie thuis mazout komt leveren, maar er gaan geruchten dat dit water niet altijd van goede kwaliteit is en in deze tijden wil je maar beter geen risico nemen.

50 jaar Kiwo én de verjaardag van Mathias

2010-11-22T06:26:00.000-08:00

Vorige week bestond de Chiro in Haïti (Kiwo) precies 50 jaar. Er is recent een sterke samenwerking ontstaan tussen de Chiro van België en de Kiwo van Haïti. Een praktisch voorbeeld daarvan zijn de T-shirts die de mannen van de chiro in Haïti dragen. Het zijn overstocks van T-shirts van de viering 75 jaar Chiro Vlaanderen; ze werden hier ter plaatse overdrukt met een grote tekst '50 ans Mouvman Kiwo Dayiti' (50 jaar chirobeweging haiti).

Nog een voorbeeld van de Chiro-Kiwo connectie is het koppel Lies en Joe. Ik deel de bovenverdieping van een huis met hen. En dus ook met de jarige Mathias.

Lies heeft haar man Joe in de Kiwo in Haïti leren kennen en omdat de viering van 50 jaar Kiwo min of meer samenviel met de eerste verjaardag van hun zoontje Mathias, werd twee weekends na elkaar feest gevierd. Eerst met een optocht van een kleine duizend wild-enthousiaste Chirojongeren van Haïti in Port-au-Prince en daarna met een feestje bij ons thuis huis voor alle familieleden, buren en collega's.

En er is ook nog een filmpje. Voor jou, Mathias!

Minustah

2010-11-22T06:19:00.000-08:00

De vredesmacht 'Minustah' bestaat al sinds juni 2004 in Haïti, maar sinds de aardbeving wordt het land en met name de hoofdstad letterlijk overspoeld door zwaarbewapende soldaten van over heel de wereld. De Minustah is omnipresent, stap tien minuten over straat in Port-au-Prince en je komt gegarandeerd een konvooi tegen. Dit initiatief van de Verenigde Naties lokt sinds kort heel wat boze reacties uit omdat de cholera blijkbaar het land zou zijn binnengebracht via Nepalese blauwhelmen die in de regio gestationeerd zijn.

Een voorbeeld van de slagkracht van de 'Minustah': één dag na de aardbeving namen soldaten van de Verenigde Staten de luchthaven van Port-au-Prince over. Die militaire 'coup' op de luchthaven was nodig omdat de verkeerstoren was uitgeschakeld en het hele luchthavenverkeer een week lang werd geregeld vanuit een tent naast het tarmac met ingevlogen Amerikaanse navigatie-apparatuur. Dat leidde overigens nog tot een rel toen de mannen van het B-Fast reddingsteam midden januari 2010 niet mochten terugkeren omdat de Amerikaanse bezetter van de luchthaven voorrang gaf aan toestellen uit de US. Dus werden ze met een Hercules vliegtuig van de US army naar de Dominicaanse Republiek overgevlogen. Daar mocht het Belgische legervliegtuig hen wél komen oppikken.

Ander voorbeeld: alle officiële tentenkampen worden gecontroleerd door gewapende milities van de Minustah (zie foto). Het ziet er redelijk akelig uit, maar dit zijn wel kampen met structuur en met een minimum aan afspraken, zoals aparte plaatsen voor toiletten. Ook de watervoorraad wordt permanent bewaakt, niet slecht in tijden van cholera. Anders is het gesteld in de honderden niet officiële tentenkampen. Die zijn spontaan opgericht door Haitianen in nood, soms gewoon op een rond punt of op een plein, zelfs op het enige golfterrein in de hoofdstad. Die kampen worden niet zelden bestuurd door bendes en het is geen goed idee om daar verloren te lopen.

Maar diezelfde vredesmacht heeft ook haar beperkingen. Zo mag bij agressie op straat de Minustah niet ingrijpen. Dat is een zaak voor de Haitiaanse politie. Vroeger riepen de Haïtianen scheldwoorden als 'Minustah se Tourista!' naar de soldaten. Nu roepen ze alsmaar vaker 'Minustah se Cholera!'.

Zelf ondervind ik geen persoonlijk voordeel bij de aanwezigheid van de Minustah in dit land. De manschappen staan namelijk niet in voor de veiligheid op straat (tenzij bij politieke betogingen of bendes in opstand). Ze zorgen er bovendien voor dat alle blanken een slecht imago krijgen. En tot slot zijn hun buitensporig hoge salarissen mee verantwoordelijk voor de schandalig hoge prijzen voor woningverhuur en andere basisvoorzieningen.

Waar gaat het bij elkaar geraapte geld van de internationale gemeenschap naar toe? Wel, het gaat voor een aardig stuk naar het onderhoud van de Minustah. Die mannen hebben werkbudgetten om van achterover te vallen. En de Haïtianen, die mogen kok, vertaler of chauffeur spelen. De nieuwe slaven?

Deze persoonlijke perceptie doet misschien niet terzake en is bovendien niet gefundeerd - hoe kan het ook als ik hier nog maar een maand ben - maar ik wilde het toch even kwijt...

Het oude gebouw

2010-11-22T06:13:00.000-08:00

Toen ik vorige week mijn computer van het werk aan het uitmesten was, kwam ik een hele reeks foto's tegen van de schade aan het gebouw waar Groupe Medialternatif tot 12 januari gevestigd was.

Iedere afdeling had er zijn eigen ruimte en de beide directeurs hadden een apart bureel. Toen de aarde op 12 januari begon te beven was iedereen gelukkig al naar huis, behalve de poetsvrouw, die daar eigenlijk woonde. Ze weet zelf nog altijd niet hoe ze levend uit het gebouw is geraakt. Feit is dat ze geen schrammetje heeft opgelopen en dat ze vandaag nog steeds de poetsvrouw is in ons nieuwe onderkomen. Soms komt ze enkele dagen niet, dan helpt ze de eigenaar van het ingestorte gebouw met het opruimen van de brokstukken en de heropbouw.

De man op de foto is mijn baas, Gotson. Hij stuurt me stilaan wat meer opdrachten door. Zoals van de week nog, toen hij vroeg terug contact op te nemen met een Nederlandse organisatie die met een redelijk concrete opdracht was komen opzetten, maar hij had door omstandigheden het contact niet onderhouden. "Wacht", zei hij, "ik stuur je het hele emailverkeer door, dan ben je meteen van alles op de hoogte". Ik merkte tot mijn verbazing dat de laatste mail dateerde van ... 22 mei. Dit waardevolle contact was 5 volle maanden volledig in de koelkast gestopt.

Waarom?

Welkom in Haïti.

Als bij wonder doet de stichting in Nederland heel gewoontjes over de maandenlange onderbreking. Misschien komt het toch nog allemaal goed...

TOMAS

2010-11-09T11:18:00.000-08:00

Eindelijk eens mogen werken! Ik krijg nogal wat mailtjes van mensen die vragen wat ik hier precies kom doen? Wat soort werk die illustere Broederlijk Delen-coöperant Hans precies gaat uitvoeren?

Wel, daar ben ik nog niet helemaal uit. Zowel de altijd afwezige directeur Ronald als de redelijk afwezige directeur Gotson hebben mij beloofd om het daar binnenkort eens over te hebben.

Dus leer ik ondertussen de studio en haar medewerkers kennen.

Er is behoorlijk wat materiaal en het is van goede kwaliteit. Even een technische inventaris: twee Macbook pro's met FCP, één Sony Z5u camcorder met memory dock (HDV), één kleine Panasonic HDC -TM300 HD camcorder, twee statieven, twee microfoons, één wireless microfoonsetje van Sennheiser, een cameralampje, en twee externe harde schijven. Er is ook nog een Sony PD170 camcorder met statief, maar die raakte op 12 januari jammer genoeg zwaar beschadigd en dient nu enkel als backup. Verder heb ik zelf een Macbook Pro met FCP en een Canon D7 bij me, een Zacuto Z-finder, een Rhode microfoon en een monopod. Al het audiovisuele materiaal van Groupe Medialternatif zit in één grote rommelkast en het is mijn bedoeling daar eerstdaags eens grote kuis in te houden. Eerste werkje, dacht ik zo.

Voor de aardbeving had ieder zijn eigen bureel, maar het ganse gebouw is op 12 januari ingestort en het team van GMA (Groupe Medialternatif) zit nu dicht bij elkaar in één ruimte. Gotson, de directeur, Evelyne, de secretarese, Ralph, de journalist, Francesca, de journaliste, Beethoven en ik. Er is ook nog een chauffeur die enkel opdaagt als de auto start en dat is niet zo vaak en tot slot is er nog een huishoudster die koffie zet en s' middags eten haalt.

Vrijdag 5 november. Ik noem het mijn eerste echte werkdag. Door de onheilspellende aankondigingen van cycloon Tomas had iemand binnen de regering beslist dat alle economische activiteiten op vrijdag onderbroken werden. Iedereen werd aangeraden thuis te blijven. Van die verplichte congé heb ik alvast niet veel gezien. Gotson belde me rond een uur of 11 thuis op. Hij wil in de tentenkampen wat sfeerbeelden van overstromingen en evacuaties gaan filmen en eventueel ook enkele getuigenissen van bewoners opnemen.

Ik trek mijn regenjas aan, neem een Snickers en mijn camera mee en rij samen met de chauffeur en met Beethoven (zalig, helemaal geen verkeer op de straat!) naar een tentenkamp. Nu moet ik zeggen dat het op dat moment helemaal niet zo erg aan het regenen of waaien was. Maar iemand wist ons wel te vertellen dat sommige mensen uit voorzorg vanuit het kamp naar een overdekte zaal waren geëvacueerd. Toen we daar aankwamen was er net een vrachtwagen bezig met het uitdelen van dekens en voedsel. Beethoven wist er een misnoegde man te strikken die voor de camera wilde getuigen over de mensonwaardige omstandigheden waarin hij en zijn zoontje terecht waren gekomen. Aan en rond die vrachtwagen werd behoorlijk wat geduwd en getrokken. Ik probeerde bijna het handje van Beethoven en de chauffeur vast te houden:) Het lukte me toch om de interviews op te nemen. Beethoven zorgde voor de invulbeelden.

Gotson belde me vrijdagavond op met de vraag alvast te starten met de montage, want hij wilde op zaterdag middag iets kunnen voorstellen op een persconferentie. En zo kwam het dat ik op vrijdagavond met de hulp van Lies de beste stukjes uit de interviews zat te selecteren en een structuur maakte van de reportage. Het werden een dikke drie minuten waar ik niet helemaal tevreden over was. Een teleurstellend non-item eigenlijk: er waren helemaal geen weggewaaide tenten of geen lelijke overstromingen. (Tussen haakjes: we waren iets te vroeg op pad want drie uur nadat we terug thuis waren van de opnames begon het uren aan een stuk hevig te regenen - dan wil je niet in een tent zitten, neem dat van mij aan.)

Zaterdagvoormiddag kwam Gotson naar mij thuis om de reportage te beoordelen. Hij vond het super. Zaterdagmiddag om 14 uur stond het item op de website van Alterpresse en op YouTube.

Montcel

2010-11-09T11:12:00.000-08:00

Hotel Montcel vindt het nodig om elke dag een lelijk reclamespotje op de Haïtiaanse Nationale Televisie te tonen.

In werkelijkheid zien het hotel en de omgeving er stukken beter uit dan wat de advertentie belooft. Montcel is opgevat als een ranch; er staan op een terrein van diverse hectaren verschillende chalets met telkens een kamer of vier. Centraal ligt het hoofdgebouw met de administratie en het restaurant met het mooie terras. Van op dat terras heb je een fantastisch zicht naar beneden. Je ziet tot helemaal onder aan de berg, waar Port au Prince in de zon zit te verbleken, en daarachter zie je de Caraïbische zee met een paar grote tankers die even buiten de kust voor anker liggen.

We zitten op 1650 meter hoogte en dat verklaart natuurlijk het temperatuurverschil. Elke dag stijgt de temperatuur hier tot 22 graden en 's nachts kan het tot 5 graden koud worden. Ik geniet van de natuur en maak lange wandelingen tot ik de twee mannen tegenkom die ons de dag ervoor de auto hebben helpen duwen. Ze proberen mij zo ver te brengen dat ik voor hen "een motorfiets" koop. Eentje voor hun twee, dat is voldoende.

Ik ben bijna beledigd. Is het simpele feit dat ik een blanke ben, reden genoeg om onbeschoft te worden? Sinds wanneer ben ik Sinterklaas? Ze vragen mij mijn gsm nummer, ik geef hen dat van Beethoven. Dat hij dat maar oplost. Ook niet mooi van mij, maar per slot van rekening heeft hij hen om hulp gevraagd. Ze bellen nog diezelfde dag naar Beethoven en hij legt hen uit dat de 'blanc' niet bereid is dat kado te geven. Hij komt overeen dat de heren 300 gourdes krijgen (omgerekend 7 euro) voor hun hulp. De mannen stappen heel de weg naar het hotel om dat geld te komen ophalen. Vraagt een van hen toch nog fijntjes aan mij of ik zijn dochtertje niet wil betalen om naar school te gaan. De megasalarissen van de duizenden medewerkers van de Verenigde Naties die hier zitten, of de torenhoge soldij van de honderden officieren van de vredesmacht MINUSTA: daar moeten we het later maar eens over hebben.

Maar ik wijk af. Op zondagavond organiseert de eigenaar een live optreden van een redelijk bekend zangeresje dat onlangs een zangwedstrijd won op tv. Het optreden is super en de zaal is enkel verlicht met kaarslicht. Zalig. Daarna gooit de disc jockey er een paar Kompa's tegen aan, dat is hier in Haïti naast Racine het meest populaire genre. Nadette, de vriendin van Beethoven, danst met mij een trage Kompa. Mijn eerste. Ze zegt dat ik het goed doe.

Die nacht slaap ik prima onder de twee dekens en een sprei. Morgen terug naar de hitte!

DE TOYOTA

2010-11-03T12:20:00.000-07:00

Beethoven. Dat is de naam van mijn collega. Hij is 33 jaar, Haitiaan, getrouwd geweest, zoon gehad, zoon verloren, vervolgens gescheiden en nu weer sinds 2 jaar verloofd met een andere Haitiaanse.

Maar verliefd is hij op zijn Toyota DX met een 1800 benzine motor met 16 kleppen.

Zijn auto is 18 jaar oud. Ik kan me niet voorstellen dat die auto 10 op 100 haalt bij een technische keuring in om het even welke autokeuring in België. Maar man, wat is hij trots op zijn Toyota.

Het buitenzicht van de auto:

Afgelopen weekend was het hier net zoals in België allerheiligen en allerzielen en Beethoven wil me laten kennismaken met 'het andere Haïti". Ik heb de afgelopen weken iets te veel shit over mijn kop gekregen (cholera en zo) en Beethoven nodigt me uit om samen met zijn vriendin een weekendje naar Kescof te gaan, ver weg van de drukte van de stad en ver weg van de cholera dreiging.

Hij telt zijn spaargeld bij elkaar en ik mijn geduld (hij verandert 27 keer van gedacht) en samen beslissen we uiteindelijk om van zaterdagmiddag tot maandagmiddag een vol pension te nemen in hotel Le Montcel (www.) in Kescof. Volgens de website is het de enige ecolodge in heel Haïti. Wat mij vooral aanspreekt is dat het op 1600 meter ligt - lekker fris dus - en op maar 25 km van Port-au-Prince. Wat mij minder aanspreekt is dat je vooraf 50 % moet betalen en dat je daarvoor naar het centrum van de stad moet rijden. Waarom kan dat niet telefonisch met je visa kaar nr door te geven? Die stomme reservatie kostte ons vrijdag welgeteld drie uur! In Port-au-Prince rij je werkelijk maar 5 kilometer per uur. Wandelen gaat even snel, maar jammer genoeg is er geen stoep in de stad, laat staan enig respect voor voetgangers.

Beethoven zegt vrijdagavond: "ik kom je zaterdag tussen elf en twaalf uithalen".

Beethoven belt zaterdagochtend: "ik kom je straks om één uur oppikken".

Beethoven belt zaterdagmiddag: " ik kom je straks om twee uur oppikken".

Beethoven belt zaterdagnamiddag: "ik kom je straks om drie uur oppikken".

Om kwart over drie staat Beethoven helemaal in het zweet voor de deur. Of hij zich even mag verfrissen. Hij gaat snel onder de douche, trekt andere kleren aan, en weg zijn we. Naar Kescof.

Naar Kescof?

We rijden eerst naar het kantoor, waar hij zijn sandalen gaat oppikken.

Daarna rijden we naar de plaatselijke fastfoodtent, waar zijn vriendin een portie vleesballetjes gaat uithalen om te delen.

Daarna rijden we naar het tankstation.

Daarna rijden we naar een neef van hem, waar hij het waterniveau van de radiator van zijn Toyota bijvult.

Daarna stoppen we bij een straatventer waar hij een fles Haïtiaanse rum koopt.

Daarna rijden we naar Kescof. Het wordt ondertussen donker.

Kescof ligt 15 kilometer buiten Port-au-Prince. Maar het hotel ligt in een achterhoek van Kescof zelf en om er te geraken moet je nog 8 extra kilometers over een pad rijden dat - zo benadrukte de mevrouw waar we de reservatie deden - enkel te berijden valt met een jeep. Beethoven heeft geen jeep maar hij vertrouwt 100% op zijn Toyota.

Die laatste 8 kilometers zijn puur adrenaline. De weg is een pad van stenen en keien en gaten en plassen en modder en bulten. De auto heeft veel te weinig grip en de grondspeling is veel te klein. De auto kreunt en piept zijn weg omhoog, en het onderstel krijgt verschrikkelijk veel slaag van stenen die uitsteken.

Als we de eerste keer volledig komen vast te zitten is het pikdonker. De vriendin van Beethoven en ik moeten uitstappen om de auto iets verder van de grond te krijgen. Daarna moeten we op zijn teken de auto aan de voorbumper proberen omhoog te tillen terwijl hij volle gas achteruit probeert te rijden. De banden krijgen niet genoeg grip en mijn sandalen zitten al onder de modder. Terwijl ik mijn stevige schoenen en mijn zaklamp uit mijn rugzak opdiep, komen er twee mannen als uit het niets hun hulp aanbieden.

Tevergeefs.

We blokkeren overigens de weg en er komt een tegenligger aan. Die heeft al snel door dat hij ons zal moeten helpen als hij verder wil geraken. De eigenaar van de jeep verbindt een stel koorden tussen de voertuigen en trekt ons los. We kunnen verder.

Beethoven vraagt de twee mannen om met ons mee te rijden, zodat we wat meer mankracht hebben als we nog eens vast komen te zitten. Dat is goed bekeken van hem, want een halve kilometer verder rijdt hij zichzelf opnieuw vast in een diepe geul.

Er daalt ondertussen een dikke mist over het duistere landschap. Met zijn allen slagen we er deze keer in de auto los te trekken. Maar het gewicht van de twee mannen is te groot om de volgende helling op te rijden en dus beslissen ze om achter de auto aan te lopen. We raken nog net die helling op maar vijf dikke keien verder - de auto slaat tegen stenen en botst en klotst dat het geen naam heeft - komen we finaal vast te zitten. De motor slaat bovendien af.

We stappen uit, en we ruiken meteen een sterke benzinegeur. Later zal blijken dat één van de stenen de toevoerleiding van de benzine onder aan de auto heeft doorgesneden (we hebben ook een lekke voorband, maar dat is een futiliteit). Er komt een vrachtwagen aangereden, na een paar minuten wachten begint de chauffeur ongeduldig te worden want wij blokkeren de weg. Met z'n allen slagen we er in de auto naar beneden tussen de struiken te duwen, waardoor de vrachtwagen zijn weg omhoog kan verder zetten.

Daar staan we. De auto start niet meer. Beethoven belt naar het hotel en de eigenaar vertelt hem dat hij ons komt oppikken met zijn jeep. De tijd die ons rest gebruiken we om onze bagage uit de koffer te halen. En om de batterij uit de auto te halen; blijkbaar is dat zowat het einige onderdeel aan de wagen dat voor diefstal in aanmerking zou komen. Maar als de eigenaar uiteindelijk aankomt (later zal blijken dat wij van die acht kilometer 'dirt road' ongeveer tot in de helft waren gekomen) vindt hij het beter om de auto helemaal tot aan het hotel omhoog te slepen. Beethoven monteert de batterij opnieuw, zijn vriendin en ik stappen in de auto van de eigenaar en daar gaan we weer. Volgt nog een rommelige optocht doorheen de mist waarbij twee keer het touw tussen de Toyota en de jeep afbreekt. Ik zie op de buitentemperatuur meter in de jeep dat het buiten 7 graden celcius is.

Als we eenmaal boven zijn, is het kwart voor negen. Ik verrek van de honger en probeer niet te denken aan het feit dat we twee dagen later met de Toyota terug naar beneden zullen moeten...

PS: het feit dat deze tekst gepubliceerd is, betekent dat we zonder kleerscheuren terug in Port au Prince zijn aangekomen. Chapeau voor Beethoven en zijn Toyota.

Goei wei

2010-10-28T07:28:00.000-07:00

Ook al heb ik een appartement gehuurd vanaf begin oktober, lukt het me maar niet om te verhuizen. Ik ben zelfs nog niet één keer gaan kijken naar mijn appartement. Ik begrijp zelf niet zo goed waarom alles hier zo moeilijk is. Een bed kopen... dat zijn in totaal twee bezoeken aan de bank en drie bezoeken aan de winkel waar ze het bed verkopen. Eindelijk hebben ze gisteren het bed geleverd op het adres waar ik ga wonen. Nu blijken de poten te ontbreken...

Tot nader order verblijf ik in het huis van Ronald en vorig weekend had ik tijd genoeg om enkele foto's van de familie, het huis, de hond Zig en de straat te maken. Dit, moet je weten, is een woning van een gezin waar beide ouders werken. De woning ligt tamelijk rustig, maar alles is eigenlijk rustig als er geen electriciteit is. We gaan meestal om half tien slapen en staan om kwart voor vijf op. Een ritme dat ik niet van plan ben aan te houden zodra ik in mijn appartement zal wonen...

En dan denk ik soms: wat staan wij met z'n allen toch op een goei wei. We weten het alleen niet.

De foto's:

De straat, genomen aan de poort voor het huis.

De voorzijde van het huis.

Zicht vanaf het dak, waar de was op de lijn te drogen hangt.

Welkom in de living.

Foto's van de gezinsleden, waaronder de inwonende moeder en schoonmoeder. Wasjes worden hier uiteraard met de hand gedaan, en omdat er geen electriciteit is en het gasvuur ook stuk is gegaan, koken én strijken we op houtskool.

Het zou niet mogen zijn

2010-10-24T04:38:00.000-07:00

Afgelopen vrijdag de laatste dag van een seminarie rond RBM (Result Based Management) doorgeslikt.

Dat seminarie werd gegeven door Fabien, een Canadees uit Montréal, die ons vijf dagen na elkaar in een voormalig hotel van Club Med onderhield over wel heel erg theoretische dingen om een project binnen een non profit organisatie op te stellen, verkocht te krijgen aan donorlanden of donororganisaties, en het vervolgens ook te beheren en op te volgen. Het enige grappige er aan was het accent van de leraar. Een Canadees spreekt wel heel raar frans.

Haïtianen praten graag. Er kwam dus behoorlijk wat feedback uit de groep. De reacties hadden vooral betrekking op de urgenties die eigen zijn aan het land. Na 12 januari (dag vd aardbeving) werd alles anders en stapelde de ene urgentie zich op na de andere en belandden zelfs de mooiste projecten onderaan in de stapel. Fabien probeerde zich te herstellen en probeerde de begrippen 'prioriteit' en 'urgentie' van elkaar te scheiden, maar toen gisteren de geruchten van een cholera epidemie bevestigd werden, kon zelfs Fabien de aandacht van de groep niet langer vasthouden. Het was een schrijnend voorbeeld van hoe de harde realiteit komaf kan maken met mooi verpakte methodes.

Meer info over de cholera epidemie kan je overigens terugvinden op de website van de organisatie waar ik voor werk: http://www.alterpresse.org

Alle Haïtiaanse partnerorganisaties én coöperanten werden dus voor een week ondergebracht in de Club Med, nu Club Orchid.

De bekende hotelketen zag in de jaren zestig een toeristisch pareltje aan de Haïtiaanse Caraïbische zee nog wel zitten, en dat merk je ook aan de foto's die ik laatst op de blog zette.

Maar de directie van Club Med hield dit hotel na een dikke tien jaar voor bekeken. Nu zit het hotel (half) vol met leden van de Minustah (leger Verenigde Naties), die in hun full combat outfit elke avond in de bar gedropt worden en er de volgende ochtend weer worden opgepikt.

De opleiding leerde mij vooral dat donorlanden in het Noorden (zoals België) en donororganisaties in het Noorden (zoals Broederlijk Delen) meer en meer regels gaan opleggen eer ze met geld over de brug zullen komen. In de fameuze verklaring van Parijs staat 'ownership' op de eerste plaats, dat wil zeggen dat de aanvrager in het ontwikkelingsland effectief eigenaar is van zijn project en zich ook zo gedraagt, maar in het licht van de RBM aanpak wordt dat begrip volgens mij nu wel lichtjes uitgehold. Wie geld wil krijgen, zal terug stevig in het gareel moeten gaan lopen en een strikte methodologie moeten volgen om te rapporteren aan de geldschieters.

Het luxeleventje in het hotel met airco zit er op. Op de terugweg kruisten we een konvooi van een twintigtal opleggers met drinkbaar water die de richting uitrijden van het gebied waar de cholera is uitgebroken. Blijkbaar dronken de bewoners van tal van dorpen rond de rivier "Artibonite" besmet water en zou daar de oorzaak liggen van de epidemie. In onze Toyota jeep wordt er furieus gereageerd op die tankwagens met water. Eén van de kandidaten voor de presidentsverkiezingen in november heeft namelijk alle opleggers volgeplakt met affiches met zijn foto op. Sinds wanneer is cholera ook al een thema in de verkiezingscampagne?

Ondertussen ben ik alweer terug in P-au-P en probeer ik vanuit een kantoor in het centrum een selectie te maken van de foto's die ik van het seminarie genomen heb.

Ik laat aan Naimé - de dochter van directeur van de partnerorganisatie waar ik voor werk - een Vlaams liedje horen.

Stijn Meuris en Raymond van het Groenewoud zingen zamen:

"Ik voel geen spoor van vrolijkheid

Ik wantrouw wat ik zie

En ik hoor:

la la la la la

la la la la la,

Wat een fijne dag"

(uit 'Het zou niet mogen zijn')

Dat inspireert mij tot:

Het is vrijdag avond half acht.

Het is terrasjesweer.

Maar er is geen terras.

Op de foto's:

Sfeerbeeld tijdens de opleiding;

Alle coöperanten die voor Broederlijk Delen werken in Haïti: Jef, Dirk, Lies, Gerrit en ikzelf. Er is nog een zesde coöperant, Joris, maar hij werd drie weken geleden na een motorongeval naar België gerepatrieerd;

Alle deelnemers aan de opleiding.

Meer sfeerbeelden van de opleiding vind je op http://web.me.com/hansmanshoven/gar

De Vliegeraar

2010-10-20T04:58:00.000-07:00

Gisteren mooie foto's gevonden op de blog? Wel, dan ben je nu klaar
voor een beetje contrast.

Als je zoals ik als coöperant in een derde wereld land gaat werken, is
het gebruikelijk dat de directeur van de organisatie waar je zal
worden ingezet je komt ophalen aan de luchthaven.
En zo verging het ook mij. Op donderdagavond 14 oktober, om 17u45
plaatselijke tijd - de zon ging net helemaal onder - ontmoette ik
Ronald aan een ietwat vreemde ophaalpost buiten aan de luchthaven. Ik
zou al kunnen beginnen vertellen over de chaos die er heerst binnen in
de geïmproviseerde luchthavenhal - de eigenlijke onthaalruimte is
ingestort na de aardbeving op 12 januari - maar ach, als je dertig uur
daarvoor al bent beginnen stressen op de periphérique rond Parijs
omdat die door de stakingen helemaal dicht zat, dan maakt zo'n
akkefietje als het vergeten van een stempel in mijn paspoort door de
douanebeambte geen verschil meer. Het consulaat moet straks mijn
illegaal verblijf in Haïti maar rechtzetten.
Ronald dus. We rijden naar zijn huis want ik zal er de volgende week
verblijven temidden zijn gezin. De woning ligt 20 km verwijderd van de
luchthaven maar omdat het spitsuur is, doen we anderhalf uur over het
traject. Daarna maak ik kennis met de familie: dochter, zoon, moeder,
schoonmoeder, en drie geadopteerde dochters. Die drie zijn niet echt
geadopteerd in de zin zoals wij dat thuis kennen, maar omdat hun
ouders overleden zijn, hebben Ronald en zijn vrouw zich over hen
ontfermd. Zo gaat dat. Ronalds' moeder is zwaar diabeet maar ook
praatziek en wil me al die zelfde avond leren hoe "diabetisch" in het
Kreools klinkt. Eerlijk, ik ben het alweer vergeten. Ik krijg een
kamer toegewezen en een badkamer. Ik neem meteen een douche. Of beter:
ik schep meteen met een emmertje wat water uit een tuil en giet het
over mij. Ondertussen opletten dat ik de kaars niet omver duw.

Twee weken geleden joeg een hevige tornado over Port-au-Prince en
sindsdien zit de gemeente waar Ronald woont zonder electriciteit. Nu
valt dat wel vaker voor, zo'n electriciteitspanne, en dat is op zich
niet erg. De meeste gezinnen die het zich kunnen permitteren kopen een
"inverter", dat is een soort megagrote herlaadbare batterijenset van
120 volt. Daarmee kan je tot drie dagen zonder stroom overbruggen.
Maar die drie dagen zijn dus al lang voorbij. Maar sommigen, waaronder
Ronald, hebben een tweede backup systeem in huis in de vorm van een
generator die de batterijen weer kan opladen indien de stroom langer
dan drie dagen uit valt. Jammer genoeg is de zware dieselgenerator van
Ronald kapot, waardoor er letterlijk niets meer is: geen koelkast,
geen licht, geen tv, geen radio, geen computer, geen airco, geen
ventilator, geen telefoon, geen internet. En ook geen water meer uit
de kraan of uit de douche. Want Ronald heeft zijn eigen waterput, maar
de pomp werkt op electriciteit. Nu komt er iedere morgen om half zes
een werkman langs om vijfhonderd liter water manueel op te pompen en
dat in tuilen te zetten in de diverse badkamers en de keuken. Het
water dat gebruikt wordt om te drinken komt in aparte afsluitbare
kannen, waar Ronald een chloortablet aan toevoegt. Als je het koud
drinkt, proef je dat niet. Om de twee dagen rijdt Ronald naar de markt
om ijs te kopen om twee grote koelboxen te vullen. Ze hebben twee
auto's, beide pickup trucks, maar eentje ervan rijdt al een maand niet
meer. Iets met de remmen, en ze wachten op vervangstukken.

Het gezin klaagt daar allemaal niet over.

Het leven valt, om het samen te vatten, helemaal stil als je thuis
blijft. En dat doe ik ook de hele zaterdag en een groot stuk van de
zondag. Ik zet me met een boek - "De Vliegeraar" van Khaled Hosseini -
in een schommelstoel onder de grote amandelboom in de tuin van het
huis en lees het bijna in één ruk uit. Een fantastisch verhaal waarin
de verschrikkingen van de Taliban worden afgeschilderd tegen een
verhaal van twee jongens die volwassen worden. Op het eind zoekt het
hoofdpersonage loutering door een kind uit de oorlog in Afghanistan
weg te plukken. Op bladzijde 332 staat een interessante zin, een
doordenkertje. "En aldus staken we ongeveer een week later een baan
warm, zwart asfalt over en bracht ik Hassans zoon van Afghanistan naar
Amerika, waarmee ik hem optilde uit de zekerheid van de chaos en liet
vallen in de chaos van de onzekerheid."

En als we nu eens Afghanistan zouden vervangen door Haïti en Amerika
door België?

Deze morgen om half zeven aan het strand

2010-10-19T05:24:00.000-07:00

Ik ben aangekomen en heb de afgelopen zes dagen te veel indrukken moeten verwerken om tot één verhaal te bundelen. Dan maar een paar foto's. Ook dit is Haïti - voor heel even maar.

Voorbereiding

2010-09-11T10:29:00.000-07:00

Ik had de smaak in 2008 te pakken gekregen. Toen was ik bijna twee maanden vrijwilliger in Peru en Cambodja tijdens een reis rond de wereld. Ik kwam terecht in een voor mij onbekende maar kruidige mix van vreemde culturen, en het proefde naar meer. Reportages maken mét mensen en vooral: over mensen, da's nog eens wat anders dan promotiefilmpjes in België maken.

Het beviel me, en ik kreeg de kans om het in 2009 over te doen. Toen werd ik 1 maand opgenomen in het team van VVOB Ecuador, waar ik opnieuw aan de slag ging met camera, microfoon en montageset. We trokken het Andesgebergte in en gingen filmen in afgelegen schooltjes. We registreerden hoe gemotiveerde leerkrachten met heel weinig middelen en wat ondersteuning van het nieuwe onderwijsmodel - naar Belgisch model (!) - mooie resultaten boekten.

Maar dat was allemaal een spel. Ik ging, werkte een beetje, en kwam na een maand weer terug met mooie verhalen.

Het werd serieus toen ik besloot deel te nemen aan de infocyclus van de BTC, de Belgisch Technische Coöperatie. Ik was er de oudste deelnemer, maar wist in vergelijking met vele anderen weinig af van bijvoorbeeld het IMF of de vrijhandelsakkoorden. Tussen die groep van honderd participanten gonsde het voortdurend van de werkaanbiedingen die deze of gene had gevonden op het internet. Bijna iedereen wilde naar het buitenland vertrekken, zoveel was duidelijk.

Iemand toonde me een vacature bij Broederlijk Delen. Dat was op zaterdag 22 mei 2010. Een gastdocent ging net beginnen aan zijn uiteenzetting over HIV-AIDS. Ik heb die les niet goed opgelet.

Het werd helemaal serieus toen ik mijn handtekening zette onder dat contract bij Broederlijk Delen. Ik zal in Haïti coöperant worden bij GMA, Groupe Médialternatif, en zal er vooral de audiovisuele afdeling van dit mediabedrijfje ondersteunen. Wat dat concreet inhoudt? Mag ik u dat later vertellen? Eerst nog even maken dat ik alles hier in België netjes aan kant krijg, want veel tijd rest me niet.

13 oktober is de dag. Dan vertrek ik naar Haïti. Dat is nog 34 keer slapen...